{"id":3075,"date":"2025-11-11T13:02:13","date_gmt":"2025-11-11T11:02:13","guid":{"rendered":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075"},"modified":"2025-11-11T13:25:50","modified_gmt":"2025-11-11T11:25:50","slug":"peymana-edene-1998-nukirin-u-metirsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075","title":{"rendered":"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce"},"content":{"rendered":"<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2988 alignleft\" src=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/KURDYAR-DIRei-01.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"240\" \/>Ji ber ku dewlet\u00ean dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea her dem di metirsiya p\u00ea\u015fketin \u00fb bilindb\u00fbna asta doza kurd\u00ee de ne, ji bil\u00ee wan peyman\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean weke Saykis-P\u00eekot 1916 \u00fb Lozan 1923, wan dewletan di navbera xwe de j\u00ee peyman\u00ean qir\u00eaj li hember gel\u00ea kurd \u00cemze kirine, ji wan j\u00ee Peymana Seed Abad 1937 ya di navbera Tirkya, \u00ceran, Iraq \u00fb Afganistan\u00ea de, ya ku bi serper\u015ft\u00eeya Br\u00eetanya hatib\u00fb \u00eemzekirin, yek ji armanc\u00ean w\u00ea y\u00ean sereke armancgirtina doza kurd\u00ee b\u00fb. Di sala 1963 de j\u00ee di navbera r\u00eaj\u00eema Iraq \u00fb ya S\u00fbryay\u00ea de peymaneke qir\u00eaj li himber \u015fore\u015fa ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea hatib\u00fb lidarxistin, ku di encam\u00ea de S\u00fbrya be\u015fek ji art\u00ea\u015fa xwe \u015fandib\u00fb M\u00fbsil\u00ea \u00fb li hember Kurdan \u015fer kirib\u00fb. Her wiha di sala 1982 de di navbera Tirkya \u00fb Iraq\u00ea de peymanek hatib\u00fb \u00eemezekirin ku maf dab\u00fb Tirkyay\u00ea ta 5 km. derbas\u00ee nava xaka Ba\u015f\u00fbr\u00ea kurdistan\u00ea bibe, ew j\u00ee bi bihaneya \u015fer\u00ea li hember Tevgera Azaiy\u00ea. Bi kurtas\u00ee; \u00e7end\u00een nakok\u00ee di navbera dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea de hebin j\u00ee, l\u00ea bel\u00ea di derbar\u00ea doza kurd\u00ee de, her dem b\u00fbne yek \u00fb her aliyeke ji wan dag\u00eerkeran li gor\u00ee metirsiya xwe n\u00eaz\u00ee peymanan b\u00fbye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u00a0Yek ji peyman\u00ean ku her\u00ee metirs\u00eedar \u00fb b\u00ea insaf e, ku di derheq\u00ea Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de ye j\u00ee, peymana Eden\u00ea 1998 b\u00fb, ku di navbera Tirkya \u00fb S\u00fbryay\u00ea de hatib\u00fb \u00cemzekirin. Armanca sereke ji peymana Eden\u00ea, doza kurd\u00ee \u00fb r\u00eagirtina li ber p\u00ea\u015fketina \u015fore\u015fa PKK di bakur\u00ea kurdistan de \u00fb ferzkirina xwespartin\u00ea li ser S\u00fbryay\u00ea b\u00fb. Em dizanin ku di sala 1978 de partiya karker\u00ean kurdistan\u00ea PKK hatib\u00fb damezirandin. Di sal\u00ean he\u015f\u00eay\u00ee de di navbera Tirkya \u00fb S\u00fbryay\u00ea de pir nakok\u00ee heb\u00fbn, ji wan nakokiyan mijara ava \u00e7em\u00ean Dicle \u00fb Ferat\u00ea, pirsa \u00ceskenderon\u00ea, her wiha heb\u00fbna du sercem\u00ean li beramber hev, Sovy\u00eat \u00fb Emer\u00eeka, ku S\u00fbrya hevalbend\u00ea Sovy\u00eat\u00ea b\u00fb \u00fb Tirkya j\u00ee hevalbend\u00ea Emer\u00eekay\u00ea b\u00fb; lewma S\u00fbrya heb\u00fbna PKK weke zextek\u00ea li ser Tirkyay\u00ea did\u00eet, her wiha PKK j\u00ee hewcdar\u00ee heb\u00fbna xwe ji dervey\u00ee s\u00eenor\u00ea Tirkyay\u00ea did\u00eet, ku d\u00fbr\u00ee penc\u00ean art\u00ea\u015fa Tirkyay\u00ea be \u00fb xwe ava bike, PKK ji nakokiyan s\u00fbd werdigirt \u00fb di qada lubnan\u00ea de (El-biqa) xwe bi c\u00ee kirib\u00fb.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u00a0Bi hilwe\u015f\u00eena sovyet\u00ea re di 1990 de, S\u00fbrya j\u00ee lawaz b\u00fbb\u00fb, pi\u015ftevan\u00ea xwe ji dest dab\u00fb; lewma; di nava plan\u00ean guhertina Rojhilata Nav\u00een \u00fb ferzkirina siyaset\u00ean Emer\u00eeka \u00fb Nato li ser dever\u00ea de, plana daw\u00eel\u00eaan\u00eena li PKK hatib\u00fb dan\u00een, di bin p\u00ea\u015fengtiya Nato de Tirkyay\u00ea di 1998 de gef\u00ean dag\u00eerkirin\u00ea li S\u00fbryay\u00ea xwarib\u00fb \u00fb ew gef\u00ean cid\u00ee b\u00fbn; di encam\u00ea de R.ocelan ji S\u00fbryay\u00ea derketiye \u00fb p\u00ea re j\u00ee peymana Eden\u00ea li ser S\u00fbryay\u00ea hatiye ferzkirin. Di navbera r\u00eaj\u00eema \u015eam\u00ea \u00fb Tirkyay\u00ea de di sala 2002 de bi hatina AKP li ser serdestiy\u00ea re, siyaseta &#8220;sifir pirsgir\u00eak&#8221; daye p\u00ea\u015f, t\u00eakiliy\u00ean ba\u015f \u00fb dostaniyeke mezin bi S\u00fbryay\u00ea re daniye, ji hing\u00ea de zext\u00ean li ser Kurdan \u00fb al\u00eegir\u00ean tevgera azadiy\u00ea pir giran b\u00fbb\u00fbn, hevr\u00eaziyeke ewleh\u00ee di navbera xwe de avakirine \u00fb Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea kirib\u00fbn zindaneke vekir\u00ee, bi taybet pi\u015ft\u00ee serhildana Rojava (Qami\u015flo) di 2004 de. Bi desp\u00eakirina buhara Ereb\u00ee di S\u00fbryay\u00ea de di 2011 \u00fb p\u00ea\u015fketina ge\u015fedan\u00ean w\u00ea de, herd\u00fb dewlet, Tirkiya \u00fb S\u00fbriya, d\u00fbbare b\u00fbne dijber, hewildan\u00ean Tirkyay\u00ea ku peymana Eden\u00ea bi r\u00eaj\u00eema Elesed re n\u00fb bike bi ser neketib\u00fbn, pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena r\u00eaj\u00eema Elesed di dawiya 2024 de, careke din Tirkya peymana Eden\u00ea xistiye rojev\u00ea de \u00fb dixwaze bi r\u00eaj\u00eema S\u00fbryay\u00ea ya n\u00fb re (Colan\u00ee) peyman\u00ea n\u00fb bike. Gelo peyman \u00e7i ye? Armanc ji v\u00ea peyman\u00ea \u00fb n\u00fbkirina w\u00ea \u00e7i ye? \u00c7i metirsiyan li ser Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea peyda dike? Bandora helwest\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb kurdan \u00e7i teyisandina w\u00ea li ser peyman\u00ea heye?<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Peymana Eden\u00ea \u00e7iye? <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee diyarb\u00fbna cidiyeta Tirkyay\u00ea ku d\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee S\u00fbryay\u00ea bike, Di navbera S\u00fbryay\u00ea \u00fb Tirkyay\u00ea de serok\u00ea Misr\u00ea Hisn\u00ee Mubarek, wez\u00eer\u00ea kar\u00ea derve y\u00ea \u00ceran\u00ea y\u00ea w\u00ea dem\u00ea, Kemal Xeraz\u00ee, \u00fb bi r\u00eaya serok\u00ea komeleya ereb\u00ee, Emir M\u00fbsa, n\u00fbner\u00ea herd\u00fb welatan di 19-20 Cotmeha 1998 de li Eden\u00ea (bajarek\u00ee tirk\u00ee ye) civandin, peymana Eden\u00ea hatiye imzekirin, tevaya bend\u00ean peyman\u00ea li dij\u00ee PKK b\u00fbn ku di nava axa S\u00fbryay\u00ea de xebat\u00ea neke, were qedexekirin, pi\u015ftgiriya w\u00ea ney\u00ea kirin, endam\u00ean w\u00ea werin radestkirin, R.Ocelan were derxistin \u00fb benda her\u00ee metirs\u00eedar j\u00ee ew b\u00fb ku Tirkya dikare di xaka S\u00fbryay\u00ea de ta 5 KM derbas bibe(<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>) \u00fb bid\u00fb endam\u00ean PKK bikeve, ev benda han, bendeke ku her dem Tirkya \u00fb her wiha S\u00fbrya j\u00ee li gor\u00ee rew\u015f \u00fb merc\u00ean siyas\u00ee ji bo xwe bi kar an\u00eene, him weke gef li Rojavay\u00ea Kurdistan \u00fb him j\u00ee weke rewab\u00fbna dag\u00eerkirina Tirkyay\u00ea ji xaka Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea re. bend\u00ean sereke j\u00ee ev b\u00fbn: (S\u00fbrya d\u00ea PKK weke tevgereke teror ragih\u00eene, hevkariya ewleh\u00ee di navbera herd\u00fb dewletan de w\u00ea hebe, xebata PKK li ser axa S\u00fbryay\u00ea w\u00ea qedexe be, \u00fb Tirkya dema ku p\u00eawist bib\u00eene, heta 5 KM dikare derbas\u00ee nava xaka S\u00fbryay\u00ea bibe. Li gor\u00ee peyman\u00ea j\u00ee; di navbera her du welatan de w\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean s\u00eenor nem\u00eenin, anku tu daxwaz\u00ean S\u00fbryay\u00ea ji bo \u00ceskenderon\u00ea d\u00ea tune bin, anku Tirkya ser\u00e7imandina S\u00fbryay\u00ea ji xwe re derfet d\u00eetib\u00fb ku mijara \u00ceskenderon\u00ea j\u00ee bi daw\u00ee bike, S\u00fbrya j\u00ee ketib\u00fb w\u00ea rew\u015f\u00ea de ku ew nikare daxwaz\u00ean Tirkyay\u00ea red bike, art\u00ea\u015fa Tirkyay\u00ea bi pi\u015ftgiriya Nato amade b\u00fb ku S\u00fbryay\u00ea dag\u00eer bike. Ji xwe garentor\u00ea peyman\u00ea j\u00ee (Misir, \u00ceran \u00fb hin aliy\u00ean ereb\u00ee weke serok\u00ea komela Ereb\u00ee) b\u00fbn.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">pymana Eden\u00ea di fermiyet\u00ea de, di navbera S\u00fbryay\u00ea \u00fb Tirkyay\u00ea de b\u00fb, l\u00ea di rastiy\u00ea de ew peyman ya Nato bi S\u00fbryay\u00ea re b\u00fb, peymana xwesipartin \u00fb xweradestkirin\u00ea b\u00fb, gir\u00eaday\u00ee plana jin\u00fbd\u00eezay\u00eenkirina Rojhilata Nav\u00een \u00fb amadekirina Tirkyay\u00ea ji erkan re b\u00fb; lewma bi derketina R. Ocelan ji S\u00fbryay\u00ea re tora plana d\u00eelkirina w\u00ee dest p\u00ea b\u00fb, ku hem\u00ee riy\u00ean parastin\u00ea j\u00ea re nema b\u00fbn \u00fb di encam\u00ea de di K\u00eenyay\u00ea de 15 Re\u015fmeh\/Sibata 1999 de ji bo Tirkyay\u00ea hate revandin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Bikaran\u00eena peyman\u00ea li himber Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee imzekirina peymana Eden\u00ea, Tirkya weke n\u00ea\u00e7\u00eervanek\u00ee ku n\u00ea\u00e7\u00eera xwe xistibe bin kontrol\u00ea de xwe d\u00eetiye, S\u00fbrya nema basa iskenderon\u00ea kiriye \u00fb di hundir de zext\u00ean pir mezin li ser al\u00eegir\u00ean Tevgera Azadiy\u00ea \u00fb Kurdan bi gi\u015ft\u00ee kiriye, kadroy\u00ean tevger\u00ea radest\u00ee Tirkyay\u00ea kiriye, li ber \u00e7alakvan\u00ean siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee y\u00ean Kurdan \u00fb bi taybet y\u00ean n\u00eaz\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea deriy\u00ea zindanan vekiriye, di heman dem\u00ea de Tirkya merc \u00fb daxwaz\u00ean xwe li ser S\u00fbryay\u00ea ferz kirye \u00fb di navbera her du welatan de t\u00eakil\u00ee ne t\u00eakiliy\u00ean du c\u00eeranan b\u00fb, l\u00ea bel\u00ea t\u00eakiliy\u00ean serdest \u00fb bindestek\u00ee b\u00fbn.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee hatina AKP li ser serdestiya Tirkyay\u00ea di sala 2002 de \u00fb siyaseta &#8220;sifir pirsgir\u00eak&#8221; daye p\u00ea\u015f, t\u00eakiliy\u00ean her du dewletan di derbar\u00ea ewleh\u00ee, bazergan\u00ee \u00fb siyas\u00ee de wergeriyan dostan\u00ee \u00fb hevr\u00eaziyeke mezin, l\u00ea tev\u00ee ku asta t\u00eakiliyan s\u00eenor\u00ean t\u00eakiliy\u00ean normal derbas kir j\u00ee \u00fb di navbera serokwez\u00eer\u00ea Tirkyay\u00ea Erdogan \u00fb Elesed de gihi\u015fte asta malbat\u00ee; l\u00ea benda peymana Eden\u00ea ya gir\u00eaday\u00ee ewlehiy\u00ea weke xwe ma \u00fb her weke \u015f\u00fbrek\u00ee li ser ser\u00ea S\u00fbryay\u00ea hi\u015ftye, ev rew\u015fa han ta sala 2011 berdewam kiriye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Bi desp\u00eakirina buhara Ereb\u00ee re di S\u00fbryay\u00ea de Adara 2011, t\u00eakiliy\u00ean her du welatan ber bi aloz\u00ee \u00fb dijberiy\u00ea ve \u00e7\u00fb, di desp\u00eak\u00ea de Tirkya weke dost\u00ea S\u00fbryay\u00ea doza guhertin\u00ean siyas\u00ee li Elesed kirib\u00fb, di pey re doza xweveki\u015f\u00eena ji serokatiya S\u00fbryay\u00ea li Esed kirine \u00fb di asta daw\u00ee de j\u00ee doza hilwe\u015fandina r\u00eaj\u00eema Elesed kirine. Di Cotmeha 2012 de, perlemana Tirkyay\u00ea daxwaza er\u00eakirina rab\u00fbna art\u00ea\u015f\u00ea bi \u00e7alakiy\u00ean le\u015fker\u00ee di nava xaka s\u00fbr\u00ee de pejirandiy\u00ea, \u00fb di 2013 de serokwez\u00eer\u00ea Tirkyay\u00ea, Erdogan, diyar kiriye ku p\u00eawist e armanca derbasb\u00fbna le\u015fker\u00ee di S\u00fbryay\u00ea de hilwe\u015f\u00eena r\u00eaj\u00eema Elesed be, li ser bingeh\u00ea peymana Eden\u00ea rewab\u00fbn dida xwe, di 2014 de perlemana Tirkyay\u00ea dest\u00fbr daye art\u00ea\u015f\u00ea ku derbas\u00ee nava S\u00fbryay\u00ea \u00fb ba\u015f\u00fbr\u00ea kurdistan\u00ea bibe, di 2016 de di bin nav\u00ea &#8220;Mertala Ferat\u00ea&#8221; de Tirkya derbas\u00ee nava xaka S\u00fbryay\u00ea b\u00fbye, bajar\u00ean Cerablus \u00fb Bab dag\u00eer kiriye, ew j\u00ee bi armanca ku her\u00eam\u00eam kurd\u00ee di rojhilat \u00fb rojav\u00ee Ferat\u00ea de negh\u00eajin hev\u00fbd\u00fb, \u00fb bi buhaneya parastina ewlehiya xwe ya netewey\u00ee \u00fb li ser bingeh\u00ea peymana Eden\u00ea, tev geriyaye. Di 2018 de Efr\u00een di bin nav\u00ea &#8220;\u015eax\u00ea zeyt\u00fbn\u00ea&#8221; de \u00fb di 2019 de j\u00ee Gir\u00eaSip\u00ee \u00fb Ser\u00ea kaniy\u00ea di bin nav\u00ea &#8220;kaniya A\u015ftiy\u00ea&#8221; de dag\u00eer kiriye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">R\u00eaj\u00eema s\u00fbr\u00ee j\u00ee, tev\u00ee nakokiy\u00ean bi Tirkyay\u00ea re, l\u00ea her peymana Eden\u00ea weke \u015f\u00fbrek\u00ee li ser ser\u00ea Kurdan aniy\u00ea rojev\u00ea, ew j\u00ee bi mebesta kontrolkirina daxwaz\u00ean Kurdan \u00fb lawazkirina tevgerkirina wan di S\u00fbryay\u00ea de, her wiha ji bo ku ji Tirkyay\u00ea re bide diyarkirin ku ew dikarin d\u00fbbare bi hev re li himber doza kurd\u00ee hevalbend bin, \u00fb li gor\u00ee peymana Eden\u00ea s\u00eenor were parastin. B\u00ea guman; Elesed li ser hesab\u00ea kurdan, dixwest Tirkyay\u00ea raz\u00ee bike \u00fb di kir\u00eeza s\u00fbr\u00ee de w\u00ea b\u00eaal\u00ee bih\u00eale, S\u00fbrya Peyman weke kaxezeke fi\u015far\u00ea li ser Kurdan bi kar aniye, her wiha R\u00fbsya j\u00ee wiha dikir bi wateya (an h\u00fbn\u00ea weke me bikin \u00fb an j\u00ee em dest\u00fbr\u00ea li ser bingeh\u00ea Peyman\u00ea didin Tirkyay\u00ea ku dever\u00ean we dag\u00eer bike!).<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Hewildan\u00ean n\u00fbkirina peyman\u00ea bi Elesed re<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u00a0Di 2016 de R\u00fbsya di navbera S\u00fbrya \u00fb Tirkyay\u00ea de hewildan\u00ean lihevkirin\u00ea kiriye, \u00fb civ\u00een\u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb siyas\u00ee di navbera wan de li dar xistiye; ku di 2017 de (<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>) bi serpere\u015ftiya R\u00fbsya, \u00ceran \u00fb Tirkyay\u00ea, dest bi hevd\u00eetin\u00ean Astena hatib\u00fb kirin, pir caran mijara Peymana Eden\u00ea ketib\u00fb rojev\u00ea de, ku Tirkyay\u00ea doza berfirehkirina benda derbasb\u00fbna le\u015fker\u00ee di S\u00fbryay\u00ea de dikir, ku ji 5 KM bibe 30 km \u00fb z\u00eadetir, jixwe d\u00fbrxistina h\u00eaz\u00ean YPG ji s\u00eenor\u00ea tirk\u00ee di 2019 de, ji lihvkirin\u00ean li ser berfirehkirina asta derbasb\u00fbna le\u015fker\u00ee ya tirk\u00ee di s\u00fbr\u00ee de ne d\u00fbr b\u00fb; anku n\u00fbkirina Peymana Eden\u00ea, heger devok\u00ee be j\u00ee, \u00e7imk\u00ee her dem Tirkya diyar kiriye ku ew li ser bingeh\u00ea Peymana Eden\u00ea derbas\u00ee S\u00fbryay\u00ea dibe, ew bingeheke zagon\u00ee d\u00eetiye ku dikare bi S\u00fbryay\u00ea re li hev bike, anku doza n\u00fbkirina peyman\u00ea dikir ku bend\u00ean dag\u00eerkeriy\u00ea firehtir bike.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Ji 2022 de Tirkya hewildan\u00ean n\u00fbkirina peyman\u00ea kiriye, l\u00ea bel\u00ea S\u00fbrya j\u00ee n\u00fbkirin li ser bingeh\u00ea ku Tirkya ji axa S\u00fbryay\u00ea veki\u015fe \u00fb pi\u015ftgiriya gir\u00fbp\u00ean \u00e7ekdar neke, amadehiya xwe destn\u00ee\u015fan kiriye. Daxwaz\u00ean Tirkyay\u00ea y\u00ean n\u00fbkirina peyman\u00ea \u00fb n\u00eaz\u00eekatiya R\u00fbsya, S\u00fbrya \u00fb \u00ceran\u00ea ji van daxwazan re her dem gir\u00eaday\u00ee du mebestan b\u00fb: gefxwarina li kurdan (R\u00eaveberiya Xweser), \u00fb ki\u015fandina Tirkyay\u00ea ber bi xwedaxistin \u00fb destberdana ji gir\u00fbp\u00ean \u00e7ekdar b\u00fb. R\u00fbsya di hewildan\u00ean n\u00fbkirina Peyman\u00ea de di 2024 de roleke mezin l\u00eestib\u00fb (<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>), rojevkirina peyman\u00ea ne ten\u00ea p\u00eakan\u00eena w\u00ea b\u00fb, l\u00ea bel\u00ea n\u00fbkirina li gor\u00ee daxwaz\u00ean Tirkyay\u00ea \u00fb destn\u00ee\u015fankirin an j\u00ee raz\u00eeb\u00fbna R\u00fbsyay\u00ea b\u00fb, ku h\u00eaviya hin xwedaxistinan ji Tirkyay\u00ea dikir li gel \u00ceran\u00ea, Tirkya j\u00ee ta ku peyman\u00ea n\u00fb bike deskeft\u00ee dixwestin. (<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>)<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Ta 2024 \u00fb ketina Elesed j\u00ee Tirkya n\u00fbkirina peyman\u00ea bi dest nexistiye; him ji ber helwesta Elesed ku n\u00fbkirin bi daw\u00eean\u00eena li dag\u00eerkeriya Tirkyay\u00ea ji xaka s\u00fbr\u00ee re gir\u00ea dida, him j\u00ee ji ber bilindb\u00fbna asta h\u00eaza Kurdan \u00fb R\u00eaveberiya Xweser \u00fb redkirina peyman\u00ea, her wiha ji ber rew\u015fa tevlihev ya pirb\u00fbna h\u00eazdariyan di S\u00fbryay\u00ea de \u00fb nakokiy\u00ean wan; anku nehvgirtina armanc\u00ean R\u00fbsya, \u00ceran, Emer\u00eeka, Tirkya \u00fb Nato. Heta beriya ketina r\u00eaj\u00eema Elesed bi \u00e7edn demjim\u00earan j\u00ee Tirkya ji Elesed daxwaz dikir ku bi hev re r\u00fbn\u00ean, yek ji armancan j\u00ee n\u00fbkirina peymana Eden\u00ea b\u00fb; da ku Tirkya \u015f\u00eawayek\u00ee zagon\u00ee bide dag\u00eerkirina xwe ji xaka Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea re.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Di 8 Cotmeha 2024 de r\u00eaj\u00eema Elesed hilwe\u015fiya, tev\u00ee ku Tirkyay\u00ea di \u00e7alakiya hilwe\u015f\u00een\u00ea de xwe b\u00ea al\u00ee n\u00ee\u015fan dida j\u00ee, l\u00ea diyar b\u00fb ku ew faktor \u00fb kart\u00eaker\u00ea sereke \u00fb dest\u00ea li ser ser\u00ea HT\u015e \u00fb gir\u00fbp\u00ean p\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Hilwe\u015f\u00eena Elesed \u00fb rojevkirina peymana Eden\u00ea<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena r\u00eaj\u00eema Elesed \u00fb desteserkirina Tirkyay\u00ea ji xaka s\u00fbr\u00ee re, ew j\u00ee bi r\u00eaya HT\u015e ku pi\u015ftgiriya her\u00ee mezin ji Tirkyay\u00ea wergirtiye (<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>), xewn\u00ean vej\u00eenkirina \u00eempertoriya Osman\u00ee di ser\u00ea serok\u00ea Tirkyay\u00ea, Erdogan de, d\u00fbbare vej\u00een b\u00fbye, pi\u015ftrast b\u00fbb\u00fb ku \u015eam ketiye j\u00ear serdestiya w\u00ee de \u00fb behsa bajar\u00ean s\u00fbr\u00ee y\u00ean ku p\u00eawist b\u00fb ku di \u00e7ar\u00e7ova s\u00eenor\u00ea Tirkyay\u00ea de bana, kiriye. Tirkya ketib\u00fb w\u00ea baweriy\u00ea de ku S\u00fbrya b\u00fbye cih\u00ea h\u00eazdar\u00ee \u00fb v\u00eena w\u00ea, \u00fb d\u00ea karibe Kurdan j\u00ee t\u00eak bibe ku yekser S\u00fbryay\u00ea di j\u00ear serdestiya w\u00ea keve(<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>). li ser hewildan\u00ean t\u00eakbirin \u00fb dag\u00eerkirina her\u00eam\u00ean Xweseriya Demoqrat\u00eek bi r\u00eaya Art\u00ea\u015fa qa\u015fo (art\u00ea\u015fa netewey\u00ee ) bi \u00e7alakiya &#8220;Berbanga Azadiy\u00ea&#8221;, ku ew yekser gir\u00eaday\u00ee istixbarata tirk\u00ee ye, Tirkya h\u00eav\u00ee dikir ku kelema doza kurd\u00ee \u00fb h\u00eaz\u00ean HSD ji p\u00ea\u015fiya xewn\u00ean xwe rake(<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>), l\u00ea bi ser neket \u00fb \u00e7alakiya &#8220;Berbanga azadiy\u00ea&#8221; li ber bendava Ti\u015fr\u00een\u00ea s\u00eenordar ma \u00fb nikar\u00eeb\u00fb ava Ferat\u00ea derbas bike.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">B\u00ea guman; pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Elesed, pir rew\u015f hatin guhertin, demildest \u00cesra\u00eel\u00ea hem\u00ee baregeh\u00ean r\u00eaj\u00eema Elesed kir armanc \u00fb tev de w\u00earan kir, her wiha \u00cesra\u00eel\u00ea diyar kir ku ew\u00ea li \u015f\u00fbna h\u00eazdariya \u00ceran\u00ea di S\u00fbryay\u00ea de, h\u00eazdariya tirk\u00ee nepejir\u00eene \u00fb neh\u00eale ku gir\u00fbp\u00ean tundrew li ser s\u00eenor\u00ea w\u00ea bi cih bibin. Raste R\u00fbsya \u00fb \u00ceran di s\u00fbriy\u00ea de hatin \u015fikandin, \u00fb Tirkya qada S\u00fbryay\u00ea li ber xwe vekir\u00ee d\u00eetiye; l\u00ea bel\u00ea \u00cesra\u00eel ketiye ser xet\u00ea \u00fb napejer\u00eene ku berhem\u00ean \u00e7alakiy\u00ean xwe bi dest\u00ea Tirkyay\u00ea de berde, lewra plan\u00ean Tirkyay\u00ea ta asteke ba\u015f hatine astengkirin, hewildan\u00ean w\u00ea heb\u00fbn ku baregeh\u00ean xwe, bi taybet balefirgehan di S\u00fbryay\u00ea de, ava bike, l\u00ea bel\u00ea ew ji aliy\u00ea \u00cesra\u00eel\u00ea ve hatin bombebarankirin, her wiha mijara Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbryay\u00ea \u00fb dostaniya bi Kurdan re ketib\u00fb rojeva \u00cesra\u00eel\u00ea de; ev bi xwe metirsiya her\u00ee mezin ji Tirkyay\u00ea re b\u00fb. Di 17. 6. 2025 de \u00cesra\u00eel\u00ea \u00ear\u00ee\u015feke berfireh bi ser \u00ceran\u00ea de p\u00eak aniye, \u00fb gef li Tirkyay\u00ea j\u00ee xwariye ku p\u00eakan e ew ji \u00cesra\u00eel\u00ea re bibe armanc.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Armanc\u00ean bingeh\u00een y\u00ean Tirkyay\u00ea ji n\u00fbkirina peyman\u00ea<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Ji avab\u00fbna komara Tirkyay\u00ea 1923 de, doza kurd\u00ee b\u00fbye xewrev\u00eena rayedar \u00fb berpirs\u00ean Komar\u00ea, ew komareke \u00e7\u00eakir\u00ee ye, li ser du lingan hatiye avakirin (Kurd &#8211; Tirk) l\u00ea bel\u00ea zuhniyeta Toran\u00ee ya komar\u00ea, hewildana av\u00eatina ling\u00ea Kurd kirinye \u00fb li ser yek ling\u00ee xwestine xwe bidin jiyankirin. b\u00ea guman; Kurd bi v\u00ea \u00e7aren\u00fbs\u00ea raz\u00ee neb\u00fbne, ew hevbe\u015f\u00ea Komar\u00ea ne, an j\u00ee heger nebe, ew\u00ea j\u00ee komareke xwe ava bikin, \u00fb li ser v\u00ea dual\u00eetiy\u00ea, beramberiya Tirk-Kurd ji 1923 de berdewam kiriye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u00a0Tirkya siyaset\u00ean qirkirin, d\u00eemograf\u00eeguhertin, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea kurd\u00ee asm\u00eelekirin \u00fb kurdistan w\u00earankirin daye p\u00ea\u015f. her wiha Kurdan j\u00ee, berxwedan, \u015fore\u015f, xweparastin \u00fb \u00e7and \u00fb ziman\u00ea xwe vej\u00eenkirin dane p\u00ea\u015f, her \u00e7end\u00ee Tirkya di siyaset\u00ean xwe de serkeftin\u00ean mezin p\u00eak an\u00eebe j\u00ee, l\u00ea bel\u00ea Kurdan j\u00ee &#8211; tev\u00ee hem\u00ee derfet\u00ean k\u00eam &#8211; ser\u00ee ne\u00e7imandine, bi taybet pi\u015ft\u00ee derhatina \u015fore\u015fa Partiya Karker\u00ean Kurdistan\u00ea (PKK), Kurd derbas\u00ee serdema vej\u00een \u00fb \u015fikandina \u00e7embera tunekirin\u00ea b\u00fbne, ta di sal\u00ean 90 de b\u00fbne metirsiya her\u00ee mezin ji komara tirk\u00ee re; ku li ser banga serokwez\u00eer\u00ea w\u00ea dem\u00ea Turkot Ozal, ku bi \u015f\u00eaweyek\u00ee bi guman jiyana xwe ji dest dab\u00fb, ku Tirkya ne\u00e7ar\u00ee daxwazkirina a\u015ftiy\u00ea \u00fb \u00e7areseriya a\u015ftiyane ji doza kurd\u00ee re bike, pa\u015f\u00ea Tirkya j\u00ee ketib\u00fb serdemeke n\u00fb de ku d\u00ea di n\u00fbd\u00eezay\u00eenkirina Rojhilata Nav\u00een de ji aliy\u00ea NATO \u00fb Emer\u00eekay\u00ea ve bihata erkdarkirin; lewra komploya navdewlet\u00ee li ser R. Ocelan dane me\u015fandin, ku di encam\u00ea de j\u00ee peymana Eden\u00ea bi S\u00fbryay\u00ea Dane \u00eemzekirin, her \u00e7end\u00ee peyman di navbera her du welatan de di nava rewakirin \u00fb nerewakirin\u00ea de mab\u00fb j\u00ee, \u00fb hewildan\u00ean n\u00fbkirina w\u00ea bi ser neketine, di dema \u00eero de bi hatina r\u00eaj\u00eema n\u00fb di S\u00fbryay\u00ea de ya HT\u015e re, D\u00fbbare Tirkya dixwaze &#8211; bi van armanc\u00ean li j\u00ear &#8211; Peyman\u00ea n\u00fb bike:<\/p>\n<ul dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n<li>Rewakirina heb\u00fbna h\u00eaz\u00ean xwe bi \u015e\u00eaweyek\u00ee zagon\u00ee di nava axa S\u00fbryay\u00ea de, li himber h\u00eaz\u00ean cuda y\u00ean m\u00eena \u00cesra\u00eel, Emer\u00eeka, Kwalisyona navnetewey\u00ee, R\u00fbsya \u00fb HWD.<\/li>\n<li>T\u00eakbirina \u00e7i stat\u00fbyeke kurd\u00ee hebe ku di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de ava bibe.<\/li>\n<li>Berfirehkirina maf\u00ea derbasb\u00fbna nava xaka S\u00fbryay\u00ea ta 30 -50 KM; ku t\u00ea wateya tevaya s\u00eenor\u00ea Rojavy\u00ea Kurdistan\u00ea.<\/li>\n<li>P\u00eakan\u00eena zextan li ser HSD \u00fb hi\u015ftina w\u00ea di nava metirsiyan de; ew j\u00ee bi armanca lawazkirina helwesta w\u00ea li himber \u015eam\u00ea \u00fb daxistina asta daxwaz\u00ean Kurdan ta asta her\u00ee nizim, ku destkeftiy\u00ean kurdan di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de ji bo Bakur\u00ea kurdistan\u00ea nebe nim\u00fbne.<\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Tirkya behsa peymana Eden\u00ea dike ku ti\u015ft\u00ea bi r\u00eaya Elesed p\u00eak nean\u00ee, bi r\u00eaya r\u00eaj\u00eema HT\u015e p\u00eak b\u00eene, bi taybet di rew\u015fek\u00ea de ku metirs\u00eeya Tirkyay\u00ea ji w\u00ea yek\u00ea heye ku R\u00eaveberiya Xweseriya Demoqrat\u00eek di Bakur \u00fb Rojhelat\u00ea S\u00fbryay\u00ea de (Rojava) fedral\u00eezim\u00ea an j\u00ee nenavendb\u00fbneke siyas\u00ee bi dest bixe. her wiha h\u00eazdariya \u00cesra\u00eel\u00ea di S\u00fbryay\u00ea de xurt dibe \u00fb hem\u00fb p\u00eakhate r\u00eaj\u00eema HT\u015e red dikin, di heman dem\u00ea de R\u00fbsya j\u00ee dixwaze beregeh\u00ean xwe y\u00ean di berava s\u00fbr\u00ee de misoger bike; anku Tirkya dixwaze bi r\u00eaya HT\u015e cih\u00ea ling\u00ea xwe di S\u00fbryay\u00ea de may\u00eende bike, kaxet\u00ean xwe y\u00ean dan\u00fbstendinan bi h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee re xurt bike \u00fb di diyarkirina \u00e7aren\u00fbsa S\u00fbryay\u00ea de l\u00eestikvanek\u00ee sereke be.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Ji xwe pir rapor\u00ean n\u00fbkirina Peyman\u00ea di serdema r\u00eaj\u00eema n\u00fb ya di S\u00fbryay\u00ea de derketine, \u00fb weke gef li Xweseriya Demoqrat\u00eek \u00fb HSD dane diyarkirin, her wiha li hember al\u00eekariy\u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb ewleh\u00ee, Tirkya n\u00fbkirina peyman\u00ea xistiye rojev\u00ea de (<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>). Ji xwe ragihandina tirk\u00ee j\u00ee behsa n\u00fbkirina peymana Eden\u00ea kiriye \u00fb xistiye rojeva xwe.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Metirsiy\u00ean ji n\u00fbkirina peymana Eden\u00ea<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Di demeke veguh\u00eaz de, ku Rojhilata Nav\u00een t\u00ea de, li ber guhertin \u00fb veguhertin\u00ean mezin e, di milek\u00ee de li ser masey\u00ean navnetew\u00ee n\u00fbd\u00eezay\u00eenkirina Rojhilata Nav\u00een di rojev\u00ea d ye, li ser bi destxistina h\u00eazdariy\u00ea di Rojhilata Nav\u00een de h\u00eaz\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee di nava p\u00ea\u015fbirk\u00ea de ne, peyman, lihevkirin \u00fb plan\u00ean mezin li ser parvekirina Rojhilata Nav\u00een ji aliy\u00ea projey\u00ean abor\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee di asteke bilind de ye, her wiha doza kurd\u00ee ji dorp\u00ea\u00e7a siyas\u00ee \u00fb ji nav penc\u00ean dag\u00eerker\u00ean kurdistan\u00ea rizgar dibe \u00fb ber bi asoy\u00ean diyarkirina \u00e7aren\u00fbsa xwe ve di\u00e7e. Tirkya di nava v\u00ea gelem\u015fey\u00ea de, tev\u00ee ku m\u00eena dewlet\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean sereke xwed\u00ee projey\u00ean abor\u00ee, bazergan\u00ee \u00fb xwefirehkirin\u00ea ye j\u00ee, anku xwestek\u00ean w\u00ea y\u00ean desteserkirin \u00fb bidestxistina h\u00eazdariy\u00ea di Rojhilata Nav\u00een de hene, l\u00ea di heman dem\u00ea de j\u00ee di nava metirsiya ku ew bi xwe bibe armanca guhertinan di Rojhilata Nav\u00eende ye, \u00fb guhertun\u00ea an j\u00ee t\u00eak\u00e7\u00fbna xwe di biserketina doza kurd\u00ee de dib\u00eene; lewra b\u00ea navber bi taybet bi destp\u00eakirina buhara ereb\u00ee re 2020-2011 \u00fb p\u00ea\u015fketina doza kurd\u00ee di S\u00fbryay\u00ea de, ji 2015 de b\u00eanavber \u015ferek\u00ee berfireh li himber kurdan daye me\u015fandin, pir metirsiya w\u00ea ji Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea heye; lewra peymana Eden\u00ea 1998 di s\u00eenga Rojavay\u00ea Kurdistan \u00fb serweriya S\u00fbryay\u00ea bi xwe de xencerek b\u00fb, di dema \u00eero de ku behsa peyman\u00ea t\u00ea kirin \u00fb doza n\u00fbkirina w\u00ea dikin, ev yek ne ji bo S\u00fbryay\u00ea \u00fb nej\u00ee ji bo Rojavay\u00ea Rurdistan \u00fb doza kurd\u00ee er\u00ean\u00ee ye:<\/p>\n<ul dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n<li>Serweriya S\u00fbryay\u00ea her dem dixe nava metirsiyan de, an j\u00ee ji wateya w\u00ea derdixe \u00fb her dem di bin gef\u00ean Tirkyay\u00ea de dim\u00eene, her wiha dag\u00eerkirin \u00fb destwerdana di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de rewa n\u00ee\u015fan dide, metirsiyeke cid\u00ee \u00e7\u00eadike \u00fb der\u00ee li ber qirkirinan vedike.<\/li>\n<li>Li hember S\u00fbryay\u00ea her dem w\u00ea were bikaran\u00een, \u00fb li ber \u00e7i lihevkirin\u00ean demoqrat\u00eek di navbera \u015eam \u00fb kurdan de dibe asteng\u00ee.<\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Lewra; heger r\u00eaj\u00eema HT\u015e di S\u00fbryay\u00ea de peyman\u00ea n\u00fb bike \u00fb derfet\u00ean c\u00eebic\u00eekirina w\u00ea guncaw bin, d\u00ea aram\u00ee \u00fb \u00e7areser\u00eeyeke mayinde ji tevliheviya di S\u00fbryay\u00ea de nebe; \u00e7imk\u00ee cibic\u00eekirina w\u00ea \u00fb derbasb\u00fbna Tirkyay\u00ea 30-50 KM di nava Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de, d\u00ea were wateya \u015ferek\u00ee heb\u00fbn \u00fb neb\u00fbn\u00ea \u00fb ew \u015fer d\u00ea di S\u00fbryay\u00ea de s\u00eenordar nem\u00eene.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Heger em li peymana Eden\u00ea bin\u00earin, em\u00ea bib\u00eenin ku ev peyman ne di navbera du dewlet\u00ean wekhev, c\u00eeran, s\u00fbdgirtina wek hev \u00fb normaal de ye, em dikarin b\u00eajin ku ev peymaneke yekal\u00ee ye, al\u00eeyek\u00ee ten\u00ea ku ew j\u00ee Tirkya ye, merc \u00fb daxwaz\u00ean xwe li ser S\u00fbryay\u00ea ferz dike, di rew\u015fek\u00ea de hat ku S\u00fbrya ne\u00e7ar b\u00fb w\u00ea peyman\u00ea \u00eemze bike; anku ferzkirina dag\u00eerker\u00ee \u00fb desthilatdariy\u00ea ye, di nava peyman\u00ea de maf\u00ea S\u00fbryay\u00ea di \u00ceskenderon\u00ea de tune b\u00fbye, axa S\u00fbryay\u00ea li ber Tirkyay\u00ea vekir\u00ee ye, ewleh\u00eeya be\u015feke ji civaka s\u00fbr\u00ee ji bo Tirkyay\u00ea hatiye radestkirin, her wiha bi w\u00ea yek\u00ea peyman destn\u00ee\u015fan dike ku heger ew nekevin rew\u015fa ne\u00e7ar\u00ee \u00fb tengaviy\u00ea de, dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea li ser zuhniyeta \u00e7areseriy\u00ean ewleh\u00ee ji kir\u00eez\u00ean xwe y\u00ean hundir\u00een re, bi taybet\u00ee doza kurd\u00ee, berdewam in.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Derfet\u00ean rakirn, bidaw\u00eekirin \u00fb astengkirina peyman\u00ea <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Dema \u00eemzekirina peymana Eden\u00ea, hem\u00ee rew\u015f \u00fb ge\u015fedan\u00ean di Rojhilata Nav\u00een \u00fb c\u00eehan\u00ea de li aliy\u00ea tirk\u00ee b\u00fbn; yek\u00eet\u00eeya sovyet\u00ea hilwe\u015fiya b\u00fb, Emer\u00eeka \u00fb Nato amadekariy\u00ean guhertina Rojhilata Nav\u00een dikirin \u00fb rola an j\u00ee erk\u00ean Tirkyay\u00ea j\u00ee dihate xwestin, tevger\u00ean \u00e7epger \u00fb dewlet\u00ean sosyalist hin ji wan hilwe\u015fiya b\u00fbn \u00fb hin j\u00ee lawaz \u00fb b\u00eadeng bib\u00fbn, hesabxwestina ji s\u00eestem\u00ean gir\u00eaday\u00ee sovyet\u00ea dihate xwestin; anku S\u00fbrya nikar\u00eeb\u00fb li ber xwe bida, biryara xweradestkirin \u00fb desthildan\u00ea li ser ser S\u00fbryay\u00ea hatib\u00fb girtin, jixwe ev rew\u015f\u00ean me an\u00eene zim\u00ean di dema \u00eero de hatine guhertin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Rojhilata Nav\u00een, nema ew Rojhilata beriya buhara ereban e; r\u00eaj\u00eem\u00ean ber\u00ea hilwe\u015fiyan, \u015fer\u00ean navxwey\u00ee xwe dane p\u00ea\u015f, h\u00eaz\u00ean navdewlet\u00ee ber\u00ea xwe dane Rojhilata Nav\u00een, projey\u00ean siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee y\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee li himber hev in, di S\u00fbryay\u00ea de r\u00eaj\u00eema Elesed hilwe\u015fiya \u00fb di navbera pir h\u00eaz\u00ean xwecih\u00ee, her\u00eam\u00ee \u00fb navdewlet\u00ee de h\u00eazdar\u00ee li ser xaka S\u00fbryay\u00ea hatiye parvekirin, pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena Elesed \u00ceran \u00fb R\u00fbsiya di S\u00fbryay\u00ea de lawaz b\u00fbne, l\u00ea li \u015f\u00fbna wan Emer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea xwe ferz kirine, anku; lawaziya \u00ceran \u00fb R\u00fbsyay\u00ea di S\u00fbryay\u00ea de, nay\u00ea wateya ku S\u00fbrya ma ji h\u00eazdariya tirk\u00ee re. Rast e Tirkya hevalbend\u00ea NATO ye, l\u00ea bel\u00ea projeya di Rojhilata Nav\u00een de bi serk\u00ea\u015fiya \u00cesra\u00eel \u00fb pi\u015ftgiriya Emere\u00eekay\u00ea t\u00ea me\u015fandin \u00fb bir\u00eavebirin; anku \u00cesra\u00eel bi d\u00eezay\u00eenkirina Rojhilata Nav\u00een hatiye erkdarkirin, jixwe heger em li daxuyan\u00ee, proje \u00fb tevgerkirina \u00cesra\u00eel\u00ea di dever\u00eade bin\u00earin, diyar dibe ku Rojhilata Nav\u00een ber bi dewlet\u00ean lawaz, di nva xe de mij\u00fblkirin, guhertina s\u00eestem\u00ean navend\u00ee ber bi s\u00eestem\u00ean nenavend\u00ee ve, xwe bir\u00eavebirina p\u00eakhate, k\u00eamnetew \u00fb mezheban \u00fb ji \u00cesra\u00eel\u00ea re xwe daxistin ve dibe, hing\u00ea j\u00ee; gelo heb\u00fbna dewleteke mezin, navend\u00ee \u00fb bih\u00eaz ku xwe di h\u00eazdariy\u00ea de hevbe\u015f\u00ea \u00cesra\u00eel\u00ea bib\u00eene, gelo d\u00ea di xizmeta projey\u00ean guhertina Rojhilata Nav\u00een de be? Her wiha em dizanin ku PKK li ser banga R. Ocelan projeya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demoqrat\u00eek daye p\u00ea\u015f, \u00fb Tirkya j\u00ee w\u00ea yek\u00ea er\u00ean\u00ee dib\u00eene \u00fb behsa bi daw\u00eekirin an j\u00ee \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee bi \u015f\u00eaweyek\u00ee ji \u015f\u00eaweyan dike; l\u00ea gelo w\u00ea gefxwarina li dij\u00ee Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea, n\u00fbkirina peymana Eden\u00ea \u00fb berdewamkirina heb\u00fbna le\u015fker\u00ee ya tirk\u00ee di Rojavay\u00ea kurdistan \u00fb ba\u015f\u00fbr\u00ea kurdistan\u00ea de, derfet\u00ea bide \u00e7areseriyan bi PKK re, an j\u00ee PKK \u00fb R.Ocelan, ku her dem diyar kirine ku Rojavay\u00ea kurdistan\u00ea xeta wan a sor e, d\u00ea siyaset\u00ean Tirkyay\u00ea li ser Rojavay\u00ea Kurdistan bipejir\u00eenin? Gelo h\u00eaza Tirkyay\u00ea ya le\u015fker\u00ee, civak\u00ee, abor\u00ee \u00fb siyas\u00ee, guncaw e ku bi kurdan re t\u00eakeve \u015ferek\u00ee berfireh de? Gelo H\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb \u00cesra\u00eel amade ne ku \u015ferek\u00ee her\u00eam\u00ee y\u00ea berfireh di navbera kurdan \u00fb Tirkyay\u00ea de r\u00fb bide \u00fb dever\u00ea bi gi\u015ft\u00ee veger\u00eene nava \u015fer, tevlihev\u00ee \u00fb jin\u00fbvederhatina Da\u00ee\u015f \u00fb tevger\u00ean c\u00eehadist di dever\u00ea de? Gelo Kurd bi xwe li her \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea negihi\u015ftine w\u00ea baweriy\u00ea ku Rojavay\u00ea kurdistan\u00ea kil\u00eeta \u00e7areseriya tevaya doza kurd\u00ee ye, \u00fb d\u00ea li himber Tirkyay\u00ea b\u00eadeng nem\u00eenin, ku ji n\u00fb ve kurdan ji hol\u00ea rake? Ji bo avakirina S\u00fbryayeke n\u00fb, gelo may\u00eena peyman\u00ean m\u00eena Eden\u00ea nay\u00ea wateya necidiyeta \u00e7areserkirina kir\u00eezan \u00fb ji wan j\u00ee doza kurd\u00ee di S\u00fbriy\u00ea de? Naxwe heger rew\u015f \u00fb merc\u00ean beriya hilwe\u015f\u00eena Elesed li himber kurdan berdewam bikin; d\u00ea \u00e7awa S\u00fbryayeke n\u00fb ava bibe? Lewra; pir asteng\u00ee \u00fb derfet\u00ean tunekirin \u00fb rakirina peymana Eden\u00ea hene:<\/p>\n<ul dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n<li>P\u00eakan\u00eena peymana Eden\u00ea, t\u00ea wateya tunekirina pirojey\u00ean a\u015ftiy\u00ea bi Tirkyay\u00ea re \u00fb \u00e7\u00fbna kurdan ber bi avakirina dewleteke serbixwe ve.<\/li>\n<li>Kurd nema kaxeteke bazara ne; ew bi xwe b\u00fbne l\u00eestikvanek ji l\u00eestekvan\u00ean di Rojhilata Nav\u00een de, serdema pa\u015fguhkirin \u00fb b\u00eabandorkirin\u00ea derbas kirine.<\/li>\n<li>Dag\u00eerkirin an j\u00ee desteserkirina Tirkyay\u00ea ji Rojavay\u00ea kurdistan\u00ea \u00fb S\u00fbryay\u00ea re, nakeve xizmeta projeya jin\u00fbd\u00eezay\u00eenkirina Rojhilata Nav\u00een de.<\/li>\n<li>S\u00fbrya ber bi s\u00eestemeke nenavend\u00ee ve di \u00e7e; ev s\u00eestem peyman\u00ean weke Eden\u00ea napejir\u00eene, \u00e7imk\u00ee li dij\u00ee p\u00eakhateyeke serke ji p\u00eakhatey\u00ean s\u00fbr\u00ee ye \u00fb li dij\u00ee serweriya s\u00fbr\u00ee bi xwe ye.<\/li>\n<li>Heger proseya a\u015ftiy\u00ea berdewam bike \u00fb bigh\u00eaje encaman, PKK xwe fesix dike, naxwe ji bo Tirkyay\u00ea tu wateya bikaran\u00eena heb\u00fbna PKK li S\u00fbryay\u00ea nam\u00eene; heger ne wiha be, xwefesxkirina PKK b\u00ea wate dibe \u00fb nep\u00eakan e PKK rew\u015feke wiha bipejir\u00eene:<\/li>\n<li>\u00cesra\u00eel serk\u00ea\u015fiya guhertina Rojhilata Nav\u00een dike, jixwe ew guhertin vegerandina \u00cemperetoriyan napejir\u00eene, dewlet\u00ean bi\u00e7\u00fbk, nenavend\u00ee \u00fb lawaz, y\u00ean wez\u00eefedar amade dike.<\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Lewra; \u00e7end\u00een Tirkya behsa peymana Eden\u00ea \u00fb n\u00fbkirina w\u00ea bike j\u00ee, l\u00ea serdem ne ew serdema ku karibe li gor\u00ee daxwaz \u00fb armanc\u00ean xwe tev bigere; anku peymana Eden\u00ea \u00fb pir peyman\u00ean m\u00eena w\u00ea, d\u00ea werin rakirn \u00fb peyman\u00ean n\u00fb, peyman\u00ean p\u00eakan\u00eena Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb d\u00ea t\u00eakevin meriyet\u00ea de, m\u00eena peyman\u00ean \u00cebrah\u00eem\u00ee \u00fb hevjiyana demoqrat\u00eek di nava gelan de, bi s\u00eestem\u00ean nenavend\u00ee, fedral, an j\u00ee konfedral.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Encam :<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Peymana Eden\u00ea ne rewa ye, di navbera du dewlet\u00ean dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea de bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee hatiye \u00eemzekirin \u00fb ew ne zagon\u00ee ye, tu dem \u00fb d\u00eerokeke w\u00ea ya bidaw\u00eean\u00een\u00ea tune ye, Peyman li dij\u00ee gel\u00ea Kurd \u00fb Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ye. Lewra; p\u00eawist e hem\u00ee tevger\u00ean siyas\u00ee, gel \u00fb r\u00eaxistin\u00ean siv\u00eel \u00fb y\u00ean civak\u00ee li dij\u00ee w\u00ea derkevin \u00fb w\u00ea nepejir\u00eenin, rastiya siyaset\u00ean qirkirin\u00ea d\u00ee\u015f\u00eefre (e\u015fkere) bikin, yek ji merc\u00ean lihivkirina R\u00eaveberiya Xwesr di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de di dan\u00fbstendin\u00ean bi \u015fam\u00ea re, rakirina peyman\u00ean dagerkeran be, m\u00eena ya Eden\u00ea; jixwe c\u00eebic\u00eekirin an j\u00ee n\u00fbkirina peyman\u00ea, d\u00ea were wateya berdewamiya zuhniyeta ewleh\u00ee li himber doza kurd\u00ee, her wiha encam\u00ean w\u00ea d\u00ea ne ten\u00ea zirar\u00ea bi kurdan bigh\u00eene, l\u00ea bel\u00ea d\u00ea dever\u00ea bigi\u015ft\u00ee ber bi komkuj\u00ee \u00fb qirkirin\u00ean mezin ve bibe, ku d\u00ea aram\u00ee li Rojhilata Nav\u00een nebe. Lewra; di dema ku Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb t\u00eaye avakirin de, ne ji berjewndiy\u00ean navdewlet\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee ye ku kurd, weke kart\u00eaker\u00ea p\u00eakan\u00eena hevsengiy\u00ea di Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb de, ji hol\u00ea werin rakirin, an j\u00ee b\u00ea stat\u00fb bin; kurdan serdema metirsiya jihol\u00earakirin\u00ea derbas kirine, Lozaneke n\u00fb li himber kurdan d\u00ea ney\u00ea pejirandin \u00fb p\u00eakan\u00een.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <strong>Tevaya bend\u00ean peyman\u00ea dikarin di rojnemeya El\u015ferq E lewset de bixw\u00eenin, <\/strong><a href=\"https:\/\/aawsat.com\/home\/article\/1561746\/%C2%AB%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7%C2%BB-%D8%AA%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%A3%D8%B6%D9%86%D8%A9-10-%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82\"><strong>https:\/\/aawsat.com\/home\/article\/1561746\/%C2%AB%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7%C2%BB-%D8%AA%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%A3%D8%B6%D9%86%D8%A9-10-%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82<\/strong><\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0&#8211; <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/arabic\/articles\/cyx5y7xynqgo\">https:\/\/www.bbc.com\/arabic\/articles\/cyx5y7xynqgo<\/a><\/p>\n<ul dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u062c\u0648\u0644\u0629 \u0641\u064a \u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u0627\u0644\u0639\u0644\u0627\u0642\u0627\u062a \u0627\u0644\u062a\u0631\u0643\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u064a\u0629 \u0645\u0646\u0630 2011 \u0648\u062d\u062a\u0649 \u0627\u0644\u0622\u0646 -\u0631\u064a\u0645 \u0627\u0644\u0634\u064a\u062e<\/strong> <strong>&#8211; \u0628\u064a \u0628\u064a \u0633\u064a \u0639\u0631\u0628\u064a<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>&#8220;<\/strong><strong>\u0623\u0636\u0646\u0629&#8221; \u062c\u062f\u064a\u062f\u0629 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u0633\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062a\u0637\u0628\u064a\u0639 \u0628\u064a\u0646 \u0623\u0646\u0642\u0631\u0629 \u0648\u062f\u0645\u0634\u0642<\/strong><strong> \u0627\u0646\u062f\u0628\u0646\u062f\u0646\u062a \u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 7-\u0627\u064a\u0644\u0648\u0644 2024 <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.independentarabia.com\/node\/607315\/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9\/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA\/%D8%A3%D8%B6%D9%86%D8%A9-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82\">https:\/\/www.independentarabia.com\/node\/607315\/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9\/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA\/%D8%A3%D8%B6%D9%86%D8%A9-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.almasryalyoum.com\/news\/details\/3331312\">https:\/\/www.almasryalyoum.com\/news\/details\/3331312<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u0627\u0644\u0645\u0635\u0631\u064a \u0627\u0644\u064a\u0648\u0645, <strong>\u062a\u0642\u0627\u0631\u064a\u0631 \u0625\u064a\u0631\u0627\u0646\u064a\u0629 \u0648\u0628\u0631\u064a\u0637\u0627\u0646\u064a\u0629: \u00ab\u0623\u0631\u062f\u0648\u063a\u0627\u0646 \u064a\u0631\u064a\u062f \u0627\u0633\u062a\u0639\u0627\u062f\u0629 \u0627\u0644\u0625\u0645\u0628\u0631\u0627\u0637\u0648\u0631\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0639\u062b\u0645\u0627\u0646\u064a\u0629 \u0641\u0649 \u0633\u0648\u0631\u064a\u0627\u00bb17-1-024 <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/arabic.euronews.com\/2024\/12\/15\/turkey-syria-post-assad-kurdish-forces-regional-power-opposition-forces-israeli-operations\">https:\/\/arabic.euronews.com\/2024\/12\/15\/turkey-syria-post-assad-kurdish-forces-regional-power-opposition-forces-israeli-operations<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">euro news 15-12-2024<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/arabic.rt.com\/world\/1628509-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%86-%D8%B6%D9%85-%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7\/\">https:\/\/arabic.rt.com\/world\/1628509-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD-%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%86-%D8%B6%D9%85-%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7\/<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Li gor\u00ee rapora Bloomberg\u00ea, dan\u00fbstandin ji bo dab\u00eenkirina alav\u00ean le\u015fker\u00ee, di nav de wesay\u00eet\u00ean zirx\u00ee, dron \u00fb pergal\u00ean parastina heway\u00ee ji bo S\u00fbriyey\u00ea didomin, li hember berfirehkirina destwerdana le\u015fker\u00ee ya dest\u00fbrday\u00ee ya art\u00ea\u015fa Tirkiyey\u00ea bo bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea ji 5 k\u00eelometreyan bo 30 k\u00eelometreyan ji bo \u015fopandina \u00e7ekdar\u00ean Partiya Karker\u00ean Kurdistan\u00ea (PKK). Ev k\u00fbrah\u00ee d\u00ea bi qas\u00ee k\u00fbrahiya her\u00eama ewle ya ku di navbera bajar\u00ean ser\u00eakaniy\u00ea \u00fb gir\u00easip\u00ee de di bin r\u00eakeftineke Amer\u00eeka-Tirkiy\u00ea ya di dawiya sala 2019an de hatiye damezrandin be.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0627\u062a\u0641\u0627\u0642 \u0623\u0636\u0646\u0629 \u0628\u064a\u0646 \u0633\u0648\u0631\u064a\u0627 \u0648\u062a\u0631\u0643\u064a\u0627&#8230; \u0645\u0627\u0630\u0627 \u064a\u0639\u0646\u064a &#8220;\u062a\u0648\u0633\u064a\u0639 \u0646\u0637\u0627\u0642\u0647&#8221;\u061f<\/strong><strong> \u0645\u062c\u0644\u0629 \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u0629 18-10-2025<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ji ber ku dewlet\u00ean dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea her dem di metirsiya p\u00ea\u015fketin \u00fb bilindb\u00fbna asta doza kurd\u00ee de ne, ji bil\u00ee wan peyman\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean weke Saykis-P\u00eekot 1916 \u00fb Lozan 1923, wan dewletan di navbera xwe de j\u00ee peyman\u00ean qir\u00eaj li hember gel\u00ea kurd \u00cemze kirine, ji wan j\u00ee Peymana Seed Abad 1937 ya di navbera &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz"],"better_featured_image":{"id":3077,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1920,"height":1080,"file":"2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg","filesize":1270015,"sizes":{"medium":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-300x169.jpg","width":300,"height":169,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":34965,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-300x169.jpg"},"thumbnail":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":25200,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-768x432.jpg","width":768,"height":432,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":100800,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-768x432.jpg"},"1536x1536":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-1536x864.jpg","width":1536,"height":864,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":254644,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-1536x864.jpg"},"wp_review_large":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-320x200.jpg","width":320,"height":200,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":38650,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-320x200.jpg"},"wp_review_small":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-65x65.jpg","width":65,"height":65,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":17880,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-65x65.jpg"},"jannah-image-small":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-220x150.jpg","width":220,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":28803,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-220x150.jpg"},"jannah-image-large":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-390x220.jpg","width":390,"height":220,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":45618,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-390x220.jpg"},"jannah-image-post":{"file":"PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-780x470.jpg","width":780,"height":470,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":107649,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI-780x470.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1","keywords":[]}},"post":3075,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ar_AR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ji ber ku dewlet\u00ean dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea her dem di metirsiya p\u00ea\u015fketin \u00fb bilindb\u00fbna asta doza kurd\u00ee de ne, ji bil\u00ee wan peyman\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean weke Saykis-P\u00eekot 1916 \u00fb Lozan 1923, wan dewletan di navbera xwe de j\u00ee peyman\u00ean qir\u00eaj li hember gel\u00ea kurd \u00cemze kirine, ji wan j\u00ee Peymana Seed Abad 1937 ya di navbera &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NRLS\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-11T11:02:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-11T11:25:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Azad Mohamad\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0643\u064f\u062a\u0628 \u0628\u0648\u0627\u0633\u0637\u0629\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Azad Mohamad\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u0648\u0642\u062a \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 \u0627\u0644\u0645\u064f\u0642\u062f\u0651\u0631\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"33 \u062f\u0642\u064a\u0642\u0629\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075\",\"name\":\"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-11T11:02:13+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-11T11:25:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/8e10f97fb1206ba062b5d8056cf1e08e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ar\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ar\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629\",\"item\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/\",\"name\":\"NRLS\",\"description\":\"NAVENDA ROJAVA YA L\u00caKOL\u00ceN\u00caN STRATEJ\u00ceK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ar\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/8e10f97fb1206ba062b5d8056cf1e08e\",\"name\":\"Azad Mohamad\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ar\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f041637f2bddd1e021270025d896a2c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f041637f2bddd1e021270025d896a2c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Azad Mohamad\"},\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075","og_locale":"ar_AR","og_type":"article","og_title":"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS","og_description":"Ji ber ku dewlet\u00ean dag\u00eerker\u00ean Kurdistan\u00ea her dem di metirsiya p\u00ea\u015fketin \u00fb bilindb\u00fbna asta doza kurd\u00ee de ne, ji bil\u00ee wan peyman\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean weke Saykis-P\u00eekot 1916 \u00fb Lozan 1923, wan dewletan di navbera xwe de j\u00ee peyman\u00ean qir\u00eaj li hember gel\u00ea kurd \u00cemze kirine, ji wan j\u00ee Peymana Seed Abad 1937 ya di navbera &hellip;","og_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075","og_site_name":"NRLS","article_published_time":"2025-11-11T11:02:13+00:00","article_modified_time":"2025-11-11T11:25:50+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Azad Mohamad","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0643\u064f\u062a\u0628 \u0628\u0648\u0627\u0633\u0637\u0629":"Azad Mohamad","\u0648\u0642\u062a \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 \u0627\u0644\u0645\u064f\u0642\u062f\u0651\u0631":"33 \u062f\u0642\u064a\u0642\u0629"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075","name":"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce - NRLS","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg","datePublished":"2025-11-11T11:02:13+00:00","dateModified":"2025-11-11T11:25:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/8e10f97fb1206ba062b5d8056cf1e08e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#breadcrumb"},"inLanguage":"ar","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ar","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#primaryimage","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg","contentUrl":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PEYMANA-EDENE-1998-NUKIRIN-U-METIRSI.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=3075#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629","item":"https:\/\/nrls.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PEYMANA EDEN\u00ca 1998; N\u00dbKIRIN \u00db METIRS\u00ce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/","name":"NRLS","description":"NAVENDA ROJAVA YA L\u00caKOL\u00ceN\u00caN STRATEJ\u00ceK","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ar"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/8e10f97fb1206ba062b5d8056cf1e08e","name":"Azad Mohamad","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ar","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f041637f2bddd1e021270025d896a2c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f041637f2bddd1e021270025d896a2c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"Azad Mohamad"},"url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3075"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3080,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075\/revisions\/3080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}