{"id":2434,"date":"2024-03-18T10:59:31","date_gmt":"2024-03-18T08:59:31","guid":{"rendered":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434"},"modified":"2024-03-18T12:20:45","modified_gmt":"2024-03-18T10:20:45","slug":"tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434","title":{"rendered":"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene"},"content":{"rendered":"<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee ku dewleta Tirk\u00ee ya n\u00fb li ser kavil\u00ean dewleta Osman\u00ee di encama \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb R\u00eakeftina Lozan\u00ea (1923) de ava b\u00fb, w\u00ea doza heb\u00fbna gel\u00ea kurd \u00fb doza kurd\u00ee, kir babeteke gir\u00eaday\u00ee may\u00een \u00fb nemay\u00eena komara Tirkiy\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee siyaseta tirk\u00ee di bar\u00ea doza kurd\u00ee de xwe sipart aliy\u00ea le\u015fker\u00ee \u00fb \u00e7areseriya ewlekar\u00ee. Bi v\u00ee away\u00ee w\u00ea doza kurd\u00ee red kir \u00fb li hember kurdan \u00fb \u00e7alak\u00ee, ziman, \u00e7and, heb\u00fbna wan a netewey\u00ee \u00fb \u015fore\u015f \u00fb raper\u00een\u00ean kurd\u00ee bi \u00e7ek \u00fb agir rawestiya. Her wiha bi r\u00eaya siyaseta tirkkirin\u00ea, ko\u00e7berkirina bi zor\u00ea \u00fb qirkirin\u00ea \u00fb siyaseta guhertina demograf\u00eek hewil da gel\u00ea kurd bipi\u015f\u00eave. Dewleta Tirk bi r\u00eaya van kiryaran giha\u015ft baweriyek\u00ea ku \u00ead\u00ee doza kurd nema li Tirkiy\u00ea ronahiy\u00ea dib\u00eene \u00fb \u00ead\u00ee ew doz hat binaxkirin. \u00c7apemeniya tirk\u00ee di dema \u015fore\u015fa Agir\u00ee de ba\u015f ev yek an\u00ee ziman. Weke m\u00eenak, di sala 1930\u00ee de rojnameya Milet a tirk\u00ee w\u00eaney\u00ea \u00e7iyay\u00ea Agir\u00ee (cih\u00ea \u015fore\u015fa Ceneral Ihsan N\u00fbr\u00ee Pa\u015fa ku ew fermandar\u00ea \u015fore\u015fa kurd\u00ee b\u00fb) we\u015fand \u00fb li ser \u00e7iya gorek heb\u00fb ku li ser niv\u00eesandin: &#8220;Kurdistana xeyal\u00ee li vir hat binaxkirin&#8220;. L\u00ea pi\u015ft\u00ee w\u00ea bi \u00e7end salan \u015fore\u015fa D\u00earsim\u00ea (1937-1938) r\u00fb da. Ev \u015fore\u015f rast\u00ee komkujiy\u00ean pir dijwar ji h\u00eala art\u00ea\u015fa tirk\u00ee ve hat. Li gor hin j\u00eaderan hejmara qurbaniyan giha\u015ft n\u00eaz\u00ee 75 hezar jin, zarok, m\u00ear \u00fb kalan. Erdogan got ku hejmara wan giha\u015ftiye 10 hezaran. W\u00ee di sala 2011an de l\u00eabor\u00een ji ber v\u00ea komkujiy\u00ea xwest \u00fb guneh\u00ea w\u00ea xist st\u00fby\u00ea Partiya Gel a Komar\u00ee, \u00e7imk\u00ee di w\u00ea dem\u00ea de ev part\u00ee li ser hukim b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee t\u00eakbirina \u015fore\u015fa daw\u00ee ya kurd\u00ee li bakur\u00ea Kurdistan\u00ea (\u015fore\u015fa D\u00earism\u00ea 1937), siyaset\u00ean komkuj\u00ee \u00fb ko\u00e7berkirina bi dar\u00ea zor\u00ea giha\u015ftin lutkey\u00ea. L\u00ea pi\u015ft\u00ee raghihandina Tirkiye ku Kurdistan hat binaxkirin \u00fb pi\u015ft\u00ee demeke dir\u00eaj a b\u00eadengiy\u00ea (di navbera 1937-1978 de), PKK\u00ea hat \u00fb careke din Kurdistan vej\u00een b\u00fb (PKK di sala 1978an de li ser dest\u00ea bir\u00eaz Ebdela Ocelan hat damezirandin). PKK\u00ea ragihand ku Kurdistan \u00fb doza kurd\u00ee heye \u00fb gerek e \u00e7areseriyek ji bo wan were d\u00eetin. Di encama r\u00eabaz\u00ea tirk\u00ee y\u00ea qirkirin \u00fb tunekirina kurd\u00ee bi r\u00eaya le\u015fker\u00ee, PKK\u00ea di sala 1984an de berxwedana le\u015fker\u00ee ragihand \u00fb Tirkiye derbas\u00ee r\u00fbbir\u00fby\u00eeneke n\u00fb li hember doza kurd\u00ee kir. Di encam\u00ea de b\u00fbyer\u00ean bixw\u00een di sal\u00ean he\u015ft\u00eay\u00ee \u00fb nod\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fbn. Tirkiye nikar\u00eeb\u00fb \u015fore\u015fa PKK\u00ea bi daw\u00ee bike, \u00e7imk\u00ee \u015fore\u015fa w\u00ea b\u00fb xwed\u00ee taybetmendiyeke xwecih\u00ee, her\u00eam\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee \u00fb \u00ead\u00ee Tirkiye nema dikar\u00ee w\u00ea kontrol bike. Ji ber w\u00ea j\u00ee NATO \u00fb hevpeyman\u00ean rojavay\u00ee \u00fb bi al\u00eekariya dewlet\u00ean ereban li gel Tirkiye komployeke navnetewey\u00ee li dij\u00ee bir\u00eaz Ebdela Ocelan p\u00eak an\u00een \u00fb di sala 1999an de ew girtin \u00fb di Girava \u00cemraliy\u00ea kirin zindan\u00ea. L\u00ea tev\u00ee w\u00ea j\u00ee \u015fore\u015fa PKK\u00ea ranewestiya. Bir\u00eaz Ebdela Ocelan banga a\u015ft\u00ee \u00fb \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee kir. Ber\u00ee w\u00ea \u00fb z\u00eadey\u00ee carek\u00ea p\u00eangav\u00ean agirbest\u00ea y\u00ean yekal\u00ee (ji h\u00eala PKK\u00ea ten\u00ea ve) heb\u00fbn. Ew j\u00ee di van salan de b\u00fbn: 1993, 1995, 1998. Armanc ji van agirbestan ew b\u00fb ku derfet ji bo \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee peyda bibin l\u00ea tu gavine berbi\u00e7av \u00fb destp\u00ea\u015fxer\u00ee ji h\u00eala dewleta Tirk ve ku bawer\u00ee di navbera wan de xurt bike, p\u00eak nehatin<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Rola peywir\u00ee ya Tirkiye \u00fb tekt\u00eeka a\u015ftiy\u00ea:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Mirov nikare Tirkiye di siyaseta w\u00ea ya hundir\u00een \u00fb dervey\u00een de ji rola ku NATO \u00fb Amer\u00eeka day\u00ea de, cih\u00ea bike. Ji ber w\u00ea j\u00ee dema AKP\u00ea di sala 2002yan de giha\u015ft desthilat\u00ea, ev yek ne serkeftinek di hilbijartinan de b\u00fb ne j\u00ee rew\u015feke demokrat\u00eek b\u00fb bi qas\u00ee ku ew p\u00eadiviyek b\u00fb ji bo qonaxeke n\u00fb ya nakokiy\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee li ser serweriy\u00ea; ji ber w\u00ea j\u00ee Amer\u00eeka (li gor projeya w\u00ea ku dixwaze desteseriya xwe weke yekcemser li c\u00eehan\u00ea xurt bike \u00fb li hember \u00c7\u00een \u00fb R\u00fbsiya raweste)\u00a0 hewil da AKP\u00ea li p\u00ea\u015f bixe; nexasim ji ber ku AKP\u00ea xwe weke tevgereke islam\u00ee ya nerm da p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin ku c\u00eehana islam\u00ee dikare w\u00ea ji xwe re bike nim\u00fbne. Amer\u00eeka hewil da her\u00eam\u00ea bi r\u00eaya AKP\u00ea kontrol bike. Ji ber w\u00ea j\u00ee welat\u00ean rojavay\u00ee guh dan AKP\u00ea \u00fb pi\u015fa w\u00ea girtin. Rast\u00ee j\u00ee Tirkiye bi lez b\u00fb nim\u00fbne \u00fb b\u00fb xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng di c\u00eehana ereb\u00ee \u00fb islam\u00ee de. Ji aliy\u00ea hundir\u00een ve j\u00ee gavine mezin di biwar\u00ea abor\u00ee de av\u00eatin \u00fb behsa guhertin\u00ean demokrat\u00eek kir, di nav de xwe bi ser doza kurd\u00ee de j\u00ee vekir. Di sala 2005an de Tirkiye ket dan\u00fbstandin\u00ean yekser bi Ocelan \u00fb serwer\u00ean partiy\u00ea re. Di encam\u00ea de bi nav\u00ea dan\u00fbstandin\u00ean Oslo di sala 2009an de p\u00eak hatin \u00fb di sala 2015an de bi daw\u00ee b\u00fbn. Tirkiye ne a\u015ft\u00ee dixwest bi qas\u00ee ku w\u00ea di sal\u00ean aramiy\u00ea de dixwest dem\u00ea qezenc bike \u00fb PKK\u00ea lawaz bike \u00fb di heman dem\u00ea de xwe bi h\u00eaz bike (\u00e7i ji aliy\u00ea le\u015fker\u00ee ve be \u00e7i j\u00ee ji aliy\u00ea abor\u00ee ve). Ji dema ku AKP\u00ea giha\u015ftiye desthilat\u00ea, xewna w\u00ea ew b\u00fb ku doza kurd\u00ee ber\u00ee 2023yan bi daw\u00ee bike (ber\u00ee sedsaliya Lozan\u00ea \u00fb ber\u00ee ku komara duyem a ku bi away\u00ea ixwan\u00ee \u00fb islam\u00ee were ragihandin). Ew j\u00ee bi r\u00eaya gir\u00eadana dewlet\u00ean ku pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem (r\u00eakeftina Saykis-B\u00eeko 1916 \u00fb r\u00eakeftina Lozan\u00ea 1932)\u00a0 ji dewleta osman\u00ee hatin cih\u00eakirin, bi dewleta tirk\u00ee ve \u00fb p\u00eakan\u00eena projeya kevana tirk\u00ee ya berferehkirin\u00ea. Ev yek bi awayek\u00ee diyar bi desp\u00eakirina bihara ereban (2010-2011) re xuya b\u00fb. Tirkiye destp\u00eak\u00ea h\u00eaza nerim (abor\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb bazirgan\u00ee) \u00fb siyaseta &#8220;z\u00eero pirsgir\u00eak&#8220; bi c\u00eeranan re bi kar an\u00ee da ku armanc\u00ean xwe y\u00ean osman\u00ee p\u00eak b\u00eene. Pi\u015ft\u00ee ku \u015fore\u015f\u00ean &#8220;bihara ereban&#8220; dest p\u00ea kirin \u00fb h\u00eaza ixwan \u00fb tevger\u00ean islam\u00ee li her\u00eam\u00ea xurt b\u00fb \u00fb pi\u015ft\u00ee ku r\u00eaj\u00eem\u00ean ereban bi awayek\u00ee trajed\u00eek hilwe\u015fiyan, dewleta Tirk ji siyaseta &#8220;z\u00eero pirsgir\u00eak&#8220; dest bi siyaseta afirandin \u00fb gurkirina pirsgir\u00eakan \u00fb destwerdana yekser di\u00a0 di her\u00eam\u00ea \u00fb welat\u00ean bihara ereban de kir. W\u00ea siyaseta destwerdana yekser \u00fb h\u00eaza le\u015fker\u00ee kir. Dema w\u00ea d\u00eet ku derfet j\u00ea re peyda b\u00fbye, r\u00fby\u00ea xwe y\u00ea rast\u00een der heq\u00ea doza kurd\u00ee de e\u015fkere kir \u00fb p\u00eavajoya a\u015ftiy\u00ea bi Ocelan re bi daw\u00ee kir. Di heman dem\u00ea de dev ji rola xwe ya stratejiya rojavay\u00ee ya ku t\u00ea de xwe weke islama nerim dida diyarkirin, berda. Ev tev da ku her\u00eam\u00ea kontrol bike \u00fb projeya xwe ya taybet a p\u00eakan\u00eena xewna vejandina dewleta Osman\u00ee li \u015f\u00fbna komara Atatork bi cih b\u00eene.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">L\u00ea tev\u00ee ku Tirkiye kar\u00eeb\u00fb s\u00fbd\u00ea ji tevger\u00ean ixwan, gir\u00fbp\u00ean islam\u00ee \u00fb Dai\u015f \u00fb Nusre j\u00ee bigire \u00fb wan li gor berjewendiy\u00ean xwe biz\u00eevir\u00eene (xwestek\u00ean w\u00ea giha\u015ftin w\u00ea ast\u00ea ku r\u00eaj\u00eema \u015eam\u00ea hilwe\u015f\u00eene \u00fb islamiyan bixe hakim\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb di heman dem\u00ea de xwe li bakur\u00ea Afr\u00eekay\u00ea `li L\u00eebiya, Misir \u00fb T\u00fbnis\u00ea` berfereh dikir), l\u00ea ji bil\u00ee rola r\u00fbs\u00ee \u00fb Hevpeymana Navnetewey\u00ee di s\u00eenordarkirina van xwestek\u00ean w\u00ea, l\u00ea sedema sereke ya ku r\u00ea li ber p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna xwestek\u00ean w\u00ea mezin girt, doza kurd\u00ee b\u00fb; nexasim dema PKK\u00ea weke h\u00eazeke akt\u00eev li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea derket hol\u00ea \u00fb kar\u00eeb\u00fb li hember Dai\u015f\u00ea li \u015eingal\u00ea raweste \u00fb kurd\u00ean \u00eaz\u00eed\u00ee ji qirkirin\u00ea rizgr bike \u00fb pi\u015ft\u00ee ku YPG \u00fb YPJ li rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fbn h\u00eazeke berbi\u00e7av ku wan kar\u00eeb\u00fb her\u00eam\u00ean berfereh \u00ean bakur\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb Rojava ji gir\u00fbp\u00ean \u00e7ekdar \u00ean islam\u00ee y\u00ean ku Tirkiye pi\u015fta wan digirt, rizgar bike; nexasim ku ev h\u00eaz b\u00fbn hevkar\u00ean Hevpeymana Navnetewey\u00ee ya li dij\u00ee Dai\u015f\u00ea \u00fb pi\u015ft\u00ee ku Dai\u015fa hevkara w\u00ea li Koban\u00ea t\u00eak \u00e7\u00fb. Tirkiye tirsiya ku p\u00eangava a\u015ftiy\u00ea ya bi kurdan re li hundur \u00fb z\u00eadeb\u00fbna h\u00eaza kurdan li Rojava bibe sedem ku ew ne\u00e7ar bibe b\u00eatir taw\u00eezan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike \u00fb doza kurd\u00ee ji \u00e7ar\u00e7oveya xwe ya teng derkeve ku Tirkiye j\u00ea re pilan dikir ku w\u00ea dixwest h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee PKK\u00ea tune bike. Loma Tirkiye hem\u00fb kar\u00een\u00ean xwe li dij\u00ee kurdan li S\u00fbriy\u00ea bi kar an\u00een da ku tu destkeftiyan bi dest nexin \u00fb her\u00ean\u00ea dagir bike \u00fb hilwe\u015f\u00eene, loma bi awayek\u00ee zelal nihta xwe ya dagirkirina bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea da diyarkirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea li tevgera kurd\u00ee ya li Bakur teng kir \u00fb derbey\u00ean as\u00eeman\u00ee li dij\u00ee ger\u00eelayan p\u00eak an\u00een da ku bih\u00eale PKK\u00ea careke din dest bi \u015fer bike. PKK\u00ea hi\u015fyar\u00ee di v\u00ea derbar\u00ea de da, l\u00ea Tirkye rijd b\u00fb ku p\u00eangava a\u015ftiy\u00ea t\u00eak bibe. di encama \u00ear\u00ee\u015f\u00ean as\u00eeman\u00ee y\u00ean tirk\u00ee bi ser cih\u00ean ger\u00eelayan li \u015eernex\u00ea (2015), ajansa Riw\u00eartirz\u00ea got ku PKK\u00ea w\u00ea dem\u00ea ragihand ku van \u00ear\u00ee\u015f\u00ean tirk\u00ee tu wate ji p\u00eangava a\u015ftiy\u00ea re nehi\u015f, l\u00ea ew bi awayek\u00ee ferm\u00ee ji p\u00eangav\u00ea veneki\u015fiya. L\u00ea Erdogan di kongireke ferm\u00ee de ber\u00ee ku bi\u00e7e \u00c7\u00een\u00ea wisa got: &#8220;Ne p\u00eakan e ji bo me ku em p\u00eangava a\u015ftiy\u00ea bi kesinan re berdewam bikin ku ew kes gefan li yek\u00eetiya me ya ni\u015ftuman\u00ee \u00fb t\u00eakiliy\u00ean biratiy\u00ea y\u00ean di navbera me de dixwin.&#8220; (Riw\u00eartirz)<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Hilwe\u015fandina doza kurd\u00ee xwestekeke n\u00fb-kevin e:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Daxuyaniy\u00ean daw\u00ee y\u00ean serok\u00ea tirk\u00ee Erdogan \u00ean der bar\u00ea tunekirina PKK\u00ea, xwestek\u00ean kevin ne y\u00ean n\u00fb ten\u00ea dinim\u00eenin. Hik\u00fbmet\u00ean tirk\u00ee y\u00ean ku ji dema derbeya le\u015fker\u00ee di sala 1980\u00ee de (derbeya Kenan Efer\u00een) ve hatine ser desthilat\u00ea, tevan gont ku ew \u00ea PKK\u00ea tune bikin \u00fb doza kurd\u00ee bi daw\u00ee bikin l\u00ea ew hik\u00fbmet tev \u00e7\u00fbn \u00fb PKK\u00ea \u00fb ger\u00eela \u00fb doza kurd\u00ee man. Di serdema hik\u00fbmeta AKP\u00ea de \u00fb ji sala 2015an de Tirkiye bi dehan \u015fer\u00ean le\u015fker\u00ee li dij\u00ee ger\u00eelayan li derve \u00fb hundir\u00ea Tirkiye p\u00eak an\u00een. W\u00ea bi van \u00e7ek, amadekar\u00ee \u00fb qebareya h\u00eaz\u00ean be\u015fdar di van p\u00eangavan de, dikar\u00ee li hember art\u00ea\u015f\u00ean dewletan li her\u00eam\u00ea \u015fer bike. W\u00ea di her p\u00eangav\u00ea de da xuyan\u00eekirin ku ev \u015fer\u00ea daw\u00ee li dij\u00ee partiy\u00ea ye \u00fb ew \u00ea PKK\u00ea tune bike, l\u00ea dema li hember ger\u00eelay\u00ean kurdistan\u00ee bi bin diket, ber\u00ea xwe dida hin daxuyaniy\u00ean n\u00fb y\u00ean der bar\u00ea p\u00eangaveke n\u00fb ku ew p\u00eangav d\u00ea ya daw\u00ee be \u00fb d\u00ea bi r\u00eaya w\u00ea PKK\u00ea tune bike. Erdogan j\u00ee di daxuyaniy\u00ean xwe y\u00ean daw\u00ee de tekez kir ku ew \u00ea babeta s\u00eenor\u00ea bi Iraq\u00ea re bi daw\u00ee bike \u00fb d\u00ea kemera ewlekariy\u00ea bi Ba\u015f\u00fbr re di hav\u00eena 2024an de ava bike \u00fb ew \u00ea projeya &#8220;her\u00eama biewleh&#8220; li Rojava (bakur \u00fb bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea) berdewam bike \u00fb w\u00ee gef li her kes\u00ee xwarin ku ew stratejiya w\u00ee red bike. Erdogan ev yek di gotineke xwe de got ku di 4. 3. 2024an de di civ\u00eenek\u00ea bi endam\u00ean hik\u00fbmeta xwe re got. Her \u00e7iqas\u00ee ev gef \u00fb daxuyan\u00ee kevin-n\u00fb bin \u00fb her \u00e7iqas\u00ee \u00ead\u00ee R\u00eaveberiya Xweser li bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb PKK\u00ea f\u00ear\u00ee wan b\u00fbye \u00fb \u00ead\u00ee ew ji siyaset\u00ean tirk\u00ee ne xafil in \u00fb her ti\u015ft\u00ee j\u00ea p\u00ea\u015fb\u00een dikin, l\u00ea ev daxuyan\u00ee gelek n\u00ee\u015faney\u00ean hundir\u00een, dervey\u00een \u00fb her\u00eam\u00ee dihew\u00eene:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>N\u00ee\u015faney\u00ean hundir\u00een:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Zext \u00fb fi\u015far li ser hik\u00fbmeta AKP\u00ea heye ku w\u00ea hewil da\u00a0 binkeftin\u00ean mezin \u00ean ku art\u00ea\u015fa w\u00ea li ba\u015f\u00fbr li ser dest\u00ea ger\u00eela rast\u00ee hat, ve\u015f\u00eare. Jixew w\u00ee ber\u00ee w\u00ea q\u00eer dikir ku w\u00ee ger\u00eela bi yek car\u00ea tune kiriye. Rojnameya &#8220;el-\u015eerq el-Ewset&#8220; li ser ziman\u00ea Wezareta Berevaniy\u00ea ya Tirk\u00ee di 23. 12. 2023yan de got ku 12 le\u015fker\u00ean tirk di du rojan de hatin ku\u015ftin. Ev le\u015fker di du \u00ear\u00ee\u015f\u00ean cuda y\u00ean bi ser du baregeh\u00ean tirk\u00ee de li Ba\u015f\u00fbr (Xakork \u00fb Zap\u00ea) hatin ku\u015ftin. L\u00ea di heman dem\u00ea de ragihandina ger\u00eela hejmareke ji wisa mezintir da ragihandin. Her wiha di 12. 1. 2024an de malpera &#8220;el-Ereb&#8220; li ser ziman\u00ea Wezareta Berevaniy\u00ea ya Tirk\u00ee got ku neh le\u015fker\u00ean tirk hatin ku\u015ftin \u00fb hejmarek bir\u00eendar b\u00fbn. Ew j\u00ee di \u00ear\u00ee\u015fek\u00ea bi ser baregeheke le\u015fker\u00ee ya tirk\u00ee li bakur\u00ea Iraq\u00ea (Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea) de. L\u00ea ragihandina ger\u00eelayan hejmareke ji wisa mezintir ragihand. Ji ber w\u00ea j\u00ee dibe ku daxuyaniya Erdogan a der bar\u00ea hav\u00een\u00ea de, ji ber bidaw\u00eeb\u00fbna werz\u00ea zivistan\u00ea \u00fb hel\u00eena berf\u00ea be. \u00c7imk\u00ee pir\u00ea caran art\u00ea\u015fa tirk di v\u00ee werz\u00ee de \u015fer dike. Wate; Erdogan gefan dixwe ku dema zivistan bi daw\u00ee bibe, ew \u00ea tola xwe hil\u00eene. L\u00ea di rastiy\u00ea de operasyon\u00ean tirk\u00ee ji sala 2015an ve ranewestiyane.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ew ji doz\u00ean \u00e7areserkirina pirsa kurd\u00ee direve \u00fb fi\u015far\u00ea li tevger\u00ean kurd\u00ee li bakur\u00ea Kurdistan\u00ea dike, nexasim bi n\u00eaz\u00eekb\u00fbna dema hilbijartin\u00ean \u015faredariyan (31. 3. 2024) ku Erdogan wan hilbijartinan weke ti\u015ftek\u00ee \u00e7aren\u00fbs\u00ee der bar\u00ea derbasb\u00fbna Tirkiye di kevana (qilo\u00e7) tirk\u00ee de, dib\u00eene. Dibe ku hevoka ba\u015ftir \u00fb h\u00fbrgultir ev be: &#8220;Derbasb\u00fbna Tirkiye di qonaxa desthilata erdogan\u00ee de&#8220;. Ew dixwaze hukm\u00ea xwe li bajar\u00ean mezin (Stenbol, Enqere \u00fb Ezm\u00eer) xurt bike, \u00e7imk\u00ee ew hukm\u00ea xwe b\u00eay\u00ee wan deveran lawaz dib\u00eene. Deng\u00ean kurd\u00ee j\u00ee li wan bajaran gelek\u00ee ji bo w\u00ee gir\u00eeng in. Erdogan bi r\u00eaya gefxwarin \u00fb tirsandin\u00ea hewil dide wan dengan bi dest bixe \u00fb tevgera kurd\u00ee ya siyas\u00ee ber bi pi\u015ftgirtina xwe ve dehf bide.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ew dixwaze deng\u00ean neteweperest\u00ean tirk bi dest bixe. Ew j\u00ee bi r\u00eaya diyarkirina cidiyeta xwe di \u015fer\u00ea li dij\u00ee kurdan \u00fb tevger\u00ean wan \u00ean siyas\u00ee \u00fb rijdb\u00fbna w\u00ee li ser t\u00eakbirina PKK\u00ea \u00fb tunekirina tecrubeya demokrat\u00eek li bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea (Rojava).<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>N\u00ee\u015faney\u00ean her\u00eam\u00ee:<\/strong><\/p>\n<ul dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n<li>Xuya ye ku tekezkirina Edrogan li ser serkeftina operasyona w\u00ee ya li dij\u00ee ger\u00eelayan, ji levkirin\u00ean w\u00ee y\u00ean bi Bexda \u00fb Hewl\u00ear\u00ea der bar\u00ea \u015fer\u00ea li dij\u00ee PKK\u00ea hatiye. Serdana wez\u00eer\u00ea berevaniy\u00ea y\u00ea tirk\u00ee Ye\u015far Xolur bo Bexday\u00ea (24. 2. 2024), pi\u015ft\u00ee ku art\u00ea\u015fa tirk\u00ee rast\u00ee binkeftin\u00ean mezin li ser dest\u00ea ger\u00eelayan hat, n\u00ee\u015faneya b\u00ea\u00e7areya tirk\u00ee ya bidaw\u00eekirina \u015fer\u00ea li \u00e7iyay\u00ean Kurdistan\u00ea b\u00fb. Her wiha ew n\u00ee\u015faneya hewcedariya w\u00ee ye ku Bexda \u00fb Hewl\u00ear bi r\u00eaya r\u00eakeftineke ewlehiy\u00ea p\u00ea re bibin hevkar. Ji ber\u00ea w\u00ea j\u00ee Tirkiye bi r\u00eaya serdana wez\u00eer\u00ea berevaniya iraq\u00ee bo Enqere r\u00eaya v\u00ea yek\u00ea vekir \u00fb dan\u00fbstandin di navbera Tirkiye \u00fb Iraq\u00ea de der bar\u00ea kevkariya li dij\u00ee teror\u00ea \u00fb xurtkirina ewlekariya s\u00eenor\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fbn. Tiriye d\u00eet ku derfet heye ku ew hepveymaneke ewlekariy\u00ea li ser Bexday\u00ea bisep\u00eene. Jixwe ber\u00ee w\u00ea hevpeymaneke wisa li ser \u00ceran\u00ea j\u00ee sepandib\u00fb da ku ew partiy\u00ean kurd\u00ee y\u00ean \u00eeran\u00ee d\u00fbr\u00ee s\u00eenor bike. Xuya ye ti\u015fta ku Tirkiye li hember v\u00ea yek\u00ea bide Iraq\u00ea, gir\u00eaday\u00ee babet\u00ean abor\u00ee \u00fb z\u00eadekirina behra Iraq\u00ea ji ava Dicley\u00ea \u00fb soz\u00ean bazirganiy\u00ea b\u00fbn. Her wiha rayedar\u00ean ewlekariy\u00ea y\u00ean tirk \u00fb wez\u00eer\u00ea berevaniya tirk\u00ee serdana Hewl\u00ear\u00ea kirin \u00fb bi r\u00eaveber\u00ean PDK\u00ea re civiyan. Pi\u015ft\u00ee wan serdanan Tirkiye rehetiya xwe der bar\u00ea hevkariya PDK\u00ea di \u015fer\u00ea w\u00ea y\u00ea li dij\u00ee PKK\u00ea de an\u00ee ziman. Di heman dem\u00ea de neraz\u00eeb\u00fbna xwe li hember YNK\u00ea da diyarkirin \u00fb gef j\u00ee l\u00ea xwarin \u00e7imk\u00ee ew dan\u00fbstandin\u00ea bi PKK\u00ea re dike. Bafil Taliban\u00ee da xuyakirin ku ew PKK\u00ea weke dijmin nab\u00eenin.<\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">L\u00ea ji ber h\u00eazdariya \u00eeran\u00ee ya mezin li ser Iraq\u00ea, xuya ye ew \u00ea xwestek\u00ean Tirkiye li gor dil\u00ea w\u00ea p\u00eak ney\u00eene \u00fb ew \u00ea bi awayek\u00ee rasterast bi Tirkiye re be\u015fdar\u00ee \u015fer\u00ea li dij\u00ee PKK\u00ea nebe. L\u00ea xuya ye helwesta Hewl\u00ear\u00ea b\u00eatir bi ya Enqerey\u00ea re guncav e. Ya ku v\u00ea tekez dike, ew e ku tu daxuyaniyek ji h\u00eala Hewl\u00ear\u00ea ve derneket ku nerastiya daxuyaniy\u00ean tirk\u00ee y\u00ean der bar\u00ea amadekar\u00ee \u00fb pejirandina PDK\u00ea ku ew \u00ea bi Tirkiye re bibe al\u00eekar di \u015fer\u00ea w\u00ea y\u00ea li dij\u00ee PKK\u00ea, bi\u00e7esip\u00eene. Em\u00eendar\u00ea ber\u00ea y\u00ea h\u00eaz\u00ean P\u00ea\u015fmergeyan &#8220;Cebar Yawir, da xuyakirin ku xwestekeke Tirkiye heye ku \u015fer\u00ea kurd\u00ee-kurd\u00ee gur bike. W\u00ee da diyarkirin ku Enqere dixwaze p\u00ea\u015fmergeyan di \u015fer\u00ea xwe y\u00ea li dij\u00ee PKK\u00ea bi kar b\u00eene da ku tu binkeftiy\u00ean mezin di nav h\u00eaza xwe de neb\u00eene. W\u00ee hi\u015fyar\u00ee da ku Tirkiye hewil dide agir\u00ea nakok\u00ee \u00fb \u015fer di nav biray\u00ean kurd de gur bike.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Tirkiye li \u015fer\u00ea di navbera Isra\u00eel \u00fb Hemas\u00ea de bi \u00e7avek\u00ee dinih\u00eare ku ka ew j\u00ee weke Isra\u00eel \u00e7iqas\u00ee dikare helwest\u00ean navnetewey\u00ee pi\u015ftguh bike \u00fb \u00e7awa dikare s\u00eenaryoha Xezay\u00ea li ser kurdan \u00fb tecrubeya wan a demokrat\u00eek li Rojava \u00fb li ser ger\u00eelay\u00ean \u00e7iyay\u00ean Kurdistan\u00ea p\u00eak b\u00eene. Topbarana dijwar a ku ji destp\u00eaka sala 2024an de li dij\u00ee avahiy\u00ean byoloj\u00eek, h\u00eaz\u00ean ewlekariy\u00ea \u00fb siv\u00eelan li bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea, be\u015fek ji xwesteka Erdogan a naskirina siyaset\u00ean p\u00eakan, xwezaya helwest \u00fb bertek\u00ean navnetewey\u00ee ye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Dewleta AKP\u00ea dib\u00eene ku Rojhilata Nav\u00een a ku ber bi guhertin\u00ea ve di\u00e7e, di nava xwe de damezirandina stat\u00fby\u00ean fedral\u00ee yan j\u00ee dewlet\u00ean kurd\u00ee dihew\u00eene ku ev yek li ba s\u00eenor\u00ea ba\u015f\u00fbr \u00fb rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ranaweste l\u00ea bel\u00ea bakur \u00fb rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee d\u00ea bihew\u00eene. Ew dib\u00eene ku aliy\u00ean her\u00ee akt\u00eev \u00fb bik\u00ear di guhertin\u00ea de, Tevgera Rizgariya Kurdistan\u00ea \u00fb tecrubeya demokrat\u00eek li bakur \u00fb rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ne. Ew ditirse ku t\u00eakiliy\u00ean rojavay\u00ee bi kurd\u00ean Rojava re \u00e7i ra\u00e7oveya hevkariya li dij\u00ee Dai\u015f ber bi hevkariyeke stratej\u00eek ve bi p\u00eak bikve \u00fb di encam\u00ea de ner\u00eena xwe li hember PKK\u00ea biguherin \u00fb w\u00ea ji l\u00eesteya teror\u00ea derx\u00eenin. Ev yek j\u00ee d\u00ea derbeyeke cid\u00ee li hember hi\u015fmendiya mandelekirin\u00ea ya tirk\u00ee be \u00fb d\u00ea pirsa kurd\u00ee ber bi \u00e7areseriy\u00ea ve here \u00fb bir\u00eaz Ocelan serbest were berdan. Ji ber w\u00ea j\u00ee Tirkiye bi cidiyet hewil dide Rojava hilwe\u015f\u00eene \u00fb li hember projeya demokrat\u00eek dibe kelem da ku heya astek\u00ea nebe m\u00eena tecrubeya ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>N\u00ee\u015faney\u00ean navnetewey\u00ee:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Pi\u015ft\u00ee ku Tirkiye hem\u00fb kaxez\u00ean xwe ji bo fi\u015fara li ser welat\u00ean rojavay\u00ee bi kar an\u00een \u00fb di nakokiya r\u00fbs\u00ee-amer\u00eek\u00ee de bi kar an\u00een, niha dihise ku w\u00ea gir\u00eengiya xwe ya cyostratej\u00eek a gir\u00eaday\u00ee welat\u00ean rojavay\u00ee ji dest da; nexasim pi\u015ft\u00ee ku bi awayek\u00ee ferm\u00ee Filenda \u00fb Siw\u00ead di NATO de hatin pejirandin, ku ev yek j\u00ee pi\u015ft\u00ee proses\u00ean santaja abor\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee p\u00eak hat; yek ji wan prosesan j\u00ee babeta radestkirina balafir\u00ean F16 \u00fb rakirina sizayan li ser w\u00ea b\u00fbn. Tirkiye di v\u00ea yek\u00ea de bi ser ket l\u00ea ew di guhertina helwesta amer\u00eek\u00ee ya li hember HSD\u00ea de \u00fb di rawestandina\u00a0 pi\u015ftgiriya w\u00ea \u00fb veki\u015f\u00eena Amer\u00eeka ji her\u00eam\u00ea de bi bin ket. Ji ber w\u00ea j\u00ee Tirkiye bi r\u00eaya gef\u00ean daw\u00ee, fi\u015far\u00ea li Amer\u00eekay\u00ea dike \u00fb projeya xwe a berferehkirin\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike \u00fb ka ew proje d\u00ea \u00e7i rage\u015fiyan bi xwe re b\u00eene heke Amer\u00eeka xwestek\u00ean w\u00ea p\u00eak ney\u00eene. L\u00ea Tirkiye dizane ku ew di dema winday\u00ee de bi siyaseta t\u00eakiliy\u00ean dual\u00ee (di navbera R\u00fbsiya \u00fb Ewropay\u00ea de) dil\u00eeze \u00fb ew dizane b\u00ea heye ev n\u00eaz\u00eekatiya w\u00ea ya ji Amer\u00eekay\u00ea re \u00e7i bi xwe re b\u00eene; \u00e7imk\u00ee ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee d\u00ea li ser hesab\u00ea t\u00eakiliya w\u00ea ya bi R\u00fbsyay\u00ea re be, di nav de gir\u00eabesta S400 \u00fb h\u00eazdariya w\u00ea li bakur\u00ea S\u00fbriye. Ji ber w\u00ea j\u00ee Tirkiye bi r\u00eaya gurkirina van rage\u015fiyan \u00fb afirandina wan hewil dide demeke z\u00eadetir di l\u00eestika li ser du tayan de (amer\u00eek\u00ee \u00fb r\u00fbs\u00ee) bim\u00eene \u00fb bih\u00eale her kes ber\u00ea xwe bidiy\u00ea pi\u015ft\u00ee ku p\u00ea hisiya ku \u00ead\u00ee ew di gelek doz\u00ean her\u00eam\u00ea de t\u00ea pi\u015ftguhkirin \u00fb heybeta xwe ya li hember dewlet\u00ean her\u00eam\u00ea ji dest daye.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211;\u00a0 Tirkiye ber\u00ea dewleta her\u00ee z\u00eade ya di NATO de b\u00fb ku pirsgir\u00eak diafirandin (bi NATO bi xwe re j\u00ee) \u00fb al\u00eekar\u00ee gelek\u00ee di astengkirina projeya amer\u00eek\u00ee li her\u00eam\u00ea kir, pi\u015fta kom\u00ean teror\u00eest girt (nexasim Dai\u015f ku gerek e w\u00ea \u015fer\u00ea w\u00ea bikira \u00e7imk\u00ee ew j\u00ee endameke NATO ye), w\u00ea rage\u015f\u00ee \u00fb k\u00ea\u015fe bi hevpeyman\u00ean xwe re (Y\u00fbnan \u00fb Isra\u00eel) afirandin, gir\u00eabest bi R\u00fbsiyay\u00ea re gir\u00ea dan \u00fb p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn\u00ean her\u00eam\u00ea \u00fb \u015fer\u00ea ukrayn\u00ee-r\u00fbs\u00ee bi kar an\u00ee \u00fb her ti\u015ft ji bo berjewendiy\u00ean xwe bi kar an\u00ee, her wiha t\u00eakiliy\u00ean w\u00ea y\u00ean ne zelal bi \u00ceran \u00fb Hemasa ku di nav l\u00eesteya teror\u00ea de ye, hene\u2026pi\u015ft\u00ee van qas ti\u015ftan niha xwe weke hevalkar \u00fb hevpeyman\u00ea Amer\u00eekay\u00ea dide p\u00ea\u015fandan ku dev j\u00ea nay\u00ea berdan di \u00e7areseriy\u00ean her\u00eam\u00ea \u00fb \u015fer\u00ea li dij\u00ee Dai\u015f de. Xwe weke hevkarek\u00ee cih\u00ea baweriy\u00ea da p\u00ea\u015fandan ku dikare bi roleke mezintir di projeya amer\u00eek\u00ee de bil\u00eeze; nexasim\u00a0 pi\u015ft\u00ee hilbijartin\u00ean serokat\u00ee y\u00ean tirk\u00ee (2023) \u00fb may\u00eena AKP\u00ea li ser desthilat\u00ea. Dibe ku pi\u015ft\u00ee taw\u00eez\u00ean tirk\u00ee ji bo welat\u00ean rojavay\u00ee, Tirkiye karibe hin xwestek \u00fb berjewendiy\u00ean xwe bi cih b\u00eene, l\u00ea ar\u00ee\u015feya w\u00ea ya her\u00ee mezin di doza kurd\u00ee de ye ku Tirkiye nikare di serdema AKP\u00ea de w\u00ea \u00e7areser bike, nexasim ji ber qasiya mezin a k\u00eena neteweperest\u00ee \u00fb nijdarperest\u00ee ya li hember kurdan di bin s\u00eewana v\u00ea hik\u00fbmet\u00ea de. Eger Erdogan bixwaze li doza kurd\u00ee binih\u00eare, ev yek d\u00ea gelek\u00ee bandor\u00ea li p\u00ea\u015feroja Erdogan \u00fb partiya w\u00ee bike, nexasim ji h\u00eala nijadperest\u00ean tirk\u00ee ve ku ew pi\u015ftgir\u00ean sereke y\u00ean siyaseta w\u00ee ya \u00e7ews\u00eener a li dij\u00ee kurdan e.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Encam:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">Tirkiye bi roleke peywir\u00ee ji bo Amer\u00eekay\u00ea di sal\u00ean \u015fer\u00ea sar \u00ean bi Yek\u00eetiya Sovyet\u00ee re\u00a0 l\u00eest. Rola w\u00ea ew b\u00fb ku weke faktoreke hevsengiya her\u00eam\u00ea \u00fb h\u00eazeke berevaniy\u00ea li hember h\u00eaz\u00ean ku gefan li berjewendiy\u00ean amer\u00eek\u00ee dixwin \u00fb faktoreke pi\u015ftgiriy\u00ea bo Isra\u00eel b\u00fb. Ew sedema sereke b\u00fb ya ku hi\u015ft ew tev li NATO bibe. Tirkiye her tim ji doza kurd\u00ee ditirse ku ew bibe sedema sereke ya hilwe\u015f\u00eena Tirkiy\u00ea l\u00ea li \u015f\u00fbna ku ew v\u00ea doz\u00ea bi awayek\u00ee a\u015ftiyane \u00fb demokrat\u00eek \u00e7areser bike, w\u00ea ber\u00ea xwe da \u00e7areseriya le\u015fker\u00ee \u00fb ewlekar\u00ee. V\u00ea j\u00ee hi\u015ft Tirkiye bikeve r\u00eazealoziyan (abor\u00ee \u00fb siyas\u00ee) ji dema avab\u00fbna w\u00ea \u00fb heya niha. Di encama van siyasetan de her tumd\u00ee \u00fb qirkirin ma b\u00eay\u00ee ku encam\u00ean dixwaze bi dest bixe (tunekirina doza kurd\u00ee). Jixwe NATO \u00fb Amer\u00eeka pi\u015fta w\u00ee digirt \u00e7imk\u00ee ew parasvan\u00ea s\u00eenor\u00ea rojhilat \u00ea NATO ye. Ji ber w\u00ea j\u00ee \u00fb di van rew\u015f\u00ean niha de \u00fb di bin s\u00eewana jidestana Tirkiye ji gelek giraniya xwe ya stratej\u00eek a li hember NATO \u00fb Amer\u00eekay\u00ea, nexasim<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Dema PDK\u00ea bi awayek\u00ee yekser ji aliy\u00ea le\u015fker\u00ee ve li dij\u00ee PKK\u00ea be\u015fdar bibe, ev t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea derbas\u00ee \u015fer\u00ea kurd\u00ee-kurd\u00ee b\u00fb. W\u00ea hing\u00ea ev \u015fer d\u00ea ne ten\u00ea di \u00e7iyayan de \u00fb di navbera her du aliyan de be l\u00ea bel\u00ea ew \u00ea derbas\u00ee hundir\u00ea Ba\u015f\u00fbr bibe \u00fb d\u00ea hin h\u00eaz\u00ean kurdistan\u00ee y\u00ean din tev l\u00ea bibin. Dibe ku ev yek bibe sedem ku Bexda \u00fb gir\u00fbp\u00ean \u00eeran\u00ee j\u00ee tev li nakokiy\u00ea bibin. Ev yek j\u00ee d\u00ea gefan li tecrubeya fedral\u00ee ya li Iraq\u00ea \u00fb destkeftiy\u00ean kurd\u00ee bixwe. Ji aliyek\u00ee din ve \u00ead\u00ee nema baweriya gel\u00ea kurd bi neteweperweriya PDK\u00ea were \u00fb dibe ku bibe sedem ku gel\u00ea kurd li dij\u00ee desthilatdariya PDK\u00ea rabe.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Dema Tirkiye \u2013weke ku anga\u015ft dike- bi \u015ferek\u00ee mezin \u00fb gi\u015ft\u00ee li dij\u00ee Ger\u00eela rabe, d\u00ea her\u00eam bi gi\u015ft\u00ee tev li qerebalixa \u015ferek\u00ee dijwar were \u00fb d\u00ea gelek welatan bihew\u00eene \u00fb d\u00ea ne ten\u00ea her\u00eameke ten\u00ea bihew\u00eene. Ev j\u00ee t\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku \u015ferek d\u00ea rabe ku zehmet e \u00ead\u00ee bi h\u00easan\u00ee were rawestandin (heta ji h\u00eala kes\u00ean ku ew \u015fer dest p\u00ea kirine j\u00ee d\u00ea zehmet be). Ev yek d\u00ea bandor\u00ea li berjewendiy\u00ean dewlet\u00ean mezin j\u00ee li her\u00eam\u00ea bike. Bawer nakim Tirkiye ji bo hilgirtina v\u00ea tevl\u00eeheviy\u00ea, amade ye. Ev tevl\u00eehev\u00ee d\u00ea bandor\u00ea li hundir\u00ea Tirkiy\u00ea j\u00ee bike \u00fb d\u00ea doza kurd\u00ee ji ber\u00ea b\u00eatir derkeve p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\u00a0&#8211; Dai\u015f d\u00ea bi h\u00eaz vegere da ku ti\u015ft\u00ean HSD\u00ea \u00fb Hevpeymana Navnetewey\u00ee p\u00eak an\u00eene, hilwe\u015f\u00eene. Dibe ku ev yek teror\u00ea \u00fb metirsiya w\u00ea li her\u00eam \u00fb c\u00eehan\u00ea veger\u00eene. Ev j\u00ee t\u00ea watey\u00ea ku civaka navnetewey\u00ee d\u00ea v\u00ea berpirsiyariy\u00ea bixe st\u00fby\u00ea Tirkiye de.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">&#8211; Di encama v\u00ea operasyona tirk\u00ee de \u2013eger p\u00ea rabe- (\u00e7i armanc\u00ean xwe p\u00eak b\u00eene yan p\u00eak ney\u00eene), d\u00ea bih\u00eale ku doza kurd\u00ee \u00fb pirsa gel\u00ea kurd \u00fb \u00e7aren\u00fbsa w\u00ee bala tevah\u00ee c\u00eehan\u00ea biki\u015f\u00eene \u00fb b\u00eatir derkeve p\u00ea\u015f \u00fb p\u00eaw\u00eestiya \u00e7areseriya w\u00ea j\u00ee derkeve p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 Pi\u015ft\u00ee ku dewleta Tirk\u00ee ya n\u00fb li ser kavil\u00ean dewleta Osman\u00ee di encama \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb R\u00eakeftina Lozan\u00ea (1923) de ava b\u00fb, w\u00ea doza heb\u00fbna gel\u00ea kurd \u00fb doza kurd\u00ee, kir babeteke gir\u00eaday\u00ee may\u00een \u00fb nemay\u00eena komara Tirkiy\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee siyaseta tirk\u00ee di bar\u00ea doza kurd\u00ee de xwe sipart &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2436,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-2434","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz"],"better_featured_image":{"id":2436,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1920,"height":1080,"file":"2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg","filesize":1076607,"sizes":{"medium":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-300x169.jpg","width":300,"height":169,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":11498,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-300x169.jpg"},"thumbnail":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":6376,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-768x432.jpg","width":768,"height":432,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":53234,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-768x432.jpg"},"1536x1536":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-1536x864.jpg","width":1536,"height":864,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":156080,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-1536x864.jpg"},"wp_review_large":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-320x200.jpg","width":320,"height":200,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":13924,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-320x200.jpg"},"wp_review_small":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-65x65.jpg","width":65,"height":65,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":2003,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-65x65.jpg"},"jannah-image-small":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-220x150.jpg","width":220,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":8622,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-220x150.jpg"},"jannah-image-large":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-390x220.jpg","width":390,"height":220,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":17645,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-390x220.jpg"},"jannah-image-post":{"file":"Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-780x470.jpg","width":780,"height":470,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":58489,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine-780x470.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1","keywords":[]}},"post":2434,"source_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ar_AR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 Pi\u015ft\u00ee ku dewleta Tirk\u00ee ya n\u00fb li ser kavil\u00ean dewleta Osman\u00ee di encama \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb R\u00eakeftina Lozan\u00ea (1923) de ava b\u00fb, w\u00ea doza heb\u00fbna gel\u00ea kurd \u00fb doza kurd\u00ee, kir babeteke gir\u00eaday\u00ee may\u00een \u00fb nemay\u00eena komara Tirkiy\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee siyaseta tirk\u00ee di bar\u00ea doza kurd\u00ee de xwe sipart &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NRLS\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-18T08:59:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-18T10:20:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"nrls\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0643\u064f\u062a\u0628 \u0628\u0648\u0627\u0633\u0637\u0629\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"nrls\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u0648\u0642\u062a \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 \u0627\u0644\u0645\u064f\u0642\u062f\u0651\u0631\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 \u062f\u0642\u064a\u0642\u0629\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434\",\"name\":\"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-18T08:59:31+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-18T10:20:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/bf67e32a00c9feb2b74aeccafe40baa4\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ar\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ar\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629\",\"item\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/\",\"name\":\"NRLS\",\"description\":\"NAVENDA ROJAVA YA L\u00caKOL\u00ceN\u00caN STRATEJ\u00ceK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ar\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/bf67e32a00c9feb2b74aeccafe40baa4\",\"name\":\"nrls\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ar\",\"@id\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5ece930fd2094e6f194de522c6637939?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5ece930fd2094e6f194de522c6637939?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"nrls\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.nrls.net\/\"],\"url\":\"https:\/\/nrls.net\/ku\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434","og_locale":"ar_AR","og_type":"article","og_title":"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS","og_description":"\u00a0 \u00a0 Pi\u015ft\u00ee ku dewleta Tirk\u00ee ya n\u00fb li ser kavil\u00ean dewleta Osman\u00ee di encama \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem \u00fb R\u00eakeftina Lozan\u00ea (1923) de ava b\u00fb, w\u00ea doza heb\u00fbna gel\u00ea kurd \u00fb doza kurd\u00ee, kir babeteke gir\u00eaday\u00ee may\u00een \u00fb nemay\u00eena komara Tirkiy\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee siyaseta tirk\u00ee di bar\u00ea doza kurd\u00ee de xwe sipart &hellip;","og_url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434","og_site_name":"NRLS","article_published_time":"2024-03-18T08:59:31+00:00","article_modified_time":"2024-03-18T10:20:45+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"nrls","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0643\u064f\u062a\u0628 \u0628\u0648\u0627\u0633\u0637\u0629":"nrls","\u0648\u0642\u062a \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 \u0627\u0644\u0645\u064f\u0642\u062f\u0651\u0631":"28 \u062f\u0642\u064a\u0642\u0629"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434","name":"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene - NRLS","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg","datePublished":"2024-03-18T08:59:31+00:00","dateModified":"2024-03-18T10:20:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/bf67e32a00c9feb2b74aeccafe40baa4"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#breadcrumb"},"inLanguage":"ar","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ar","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#primaryimage","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg","contentUrl":"https:\/\/nrls.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Tirkiye-bi-careseriyen-leskeri-xwe-dixapine.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?p=2434#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629","item":"https:\/\/nrls.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirkiye bi \u00e7areseriy\u00ean le\u015fker\u00ee xwe dixap\u00eene"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/","name":"NRLS","description":"NAVENDA ROJAVA YA L\u00caKOL\u00ceN\u00caN STRATEJ\u00ceK","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ar"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/bf67e32a00c9feb2b74aeccafe40baa4","name":"nrls","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ar","@id":"https:\/\/nrls.net\/ku\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5ece930fd2094e6f194de522c6637939?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5ece930fd2094e6f194de522c6637939?s=96&d=mm&r=g","caption":"nrls"},"sameAs":["https:\/\/www.nrls.net\/"],"url":"https:\/\/nrls.net\/ku\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2434"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2438,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2434\/revisions\/2438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nrls.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}